§ 8. Dobra praktyka windykacyjna (god inkassoskikk) — Twoja najważniejsza ochrona przed windykacją (inkasso)

§ 8 to nadrzędna zasada postępowania dla całej działalności windykacyjnej w Norwegii. Składa się z dwóch ustępów i oba są ważne.

Ustęp pierwszy mówi, że dobra praktyka windykacyjna obowiązuje wszędzie — nie tylko w dużych firmach windykacyjnych (inkassobyrå) posiadających licencję (bevilling), ale także w przedsiębiorstwach, które same dochodzą swoich należności, oraz u osób prywatnych, które od czasu do czasu pomagają komuś odzyskać pieniądze. Nikt, kto zajmuje się ściąganiem należności, nie jest z tego wyłączony.

Ustęp drugi wyznacza konkretną granicę: zakazane są metody, które narażają kogokolwiek na „nieuzasadnioną presję, szkodę lub uciążliwość”. Brzmi to ogólnie — i jest to celowe. Ustawodawca chciał elastycznej zasady, która obejmie wszystkie formy niedopuszczalnego zachowania, niezależnie od tego, jak pomysłowa okaże się branża windykacyjna.

„Nieuzasadniona presja” to nie tylko oczywiste groźby. Obejmuje wszystko, co tworzy poziom nacisku nieproporcjonalny do sytuacji — zbyt częsty kontakt, zastraszający moment kontaktu, sformułowania, które mogą onieśmielać.

Co konkretnie jest sprzeczne z dobrą praktyką windykacyjną?

Z biegiem czasu Komisja ds. Skarg na Windykację (Inkassoklagenemnda) i Norweski Urząd Nadzoru Finansowego (Finanstilsynet) określiły, co dobra praktyka windykacyjna oznacza w praktyce. Oto najważniejsze przypadki:

Nadmierny kontakt. Jeden telefon z przypomnieniem o niezapłaconym rachunku jest w porządku. Cztery telefony w ciągu jednego dnia albo dziesięć listów w ciągu tygodnia — już nie. Ustawa nie podaje dokładnej liczby, ale powtarzający się i uporczywy kontakt bez uzasadnionej przyczyny (saklig grunn) jest sprzeczny z dobrą praktyką windykacyjną.

Kontakt w nieodpowiednich porach. Nie wolno dzwonić wcześnie rano w niedzielę, późnym wieczorem ani w święta, aby wymusić zapłatę. Firma windykacyjna powinna trzymać się zwykłych godzin pracy.

Groźby działań, które nie zostaną podjęte. Nie wolno pisać „zostaniesz zgłoszony na policję” ani „zabiorą Ci samochód”, jeśli firma windykacyjna nie ma do tego podstawy prawnej ani nie zamierza tego zrobić. Groźby muszą zawsze opierać się na rzeczywistych możliwościach.

Listy, które wyglądają jak dokumenty urzędowe, choć nimi nie są. Niektóre firmy windykacyjne stosują wygląd i język, przez które listy przypominają dokumenty sądowe. Jest to wprowadzające w błąd i sprzeczne z dobrą praktyką windykacyjną.

Kontakt z pracodawcą, rodziną lub sąsiadami. Firma windykacyjna nie ma prawa kontaktować się z Twoim pracodawcą, małżonkiem, rodzicami ani sąsiadami, aby zmusić Cię do zapłaty. Dług to Twoja sprawa, a nie Twojego otoczenia.

Przedstawianie roszczenia jako większego lub poważniejszego, niż jest. Twierdzenie, że Twój dług został „przekazany policji” lub „zarejestrowany w sądzie”, gdy nie jest to prawdą, jest kłamstwem i jest zakazane.

Odmawianie Ci informacji. Jeśli poprosisz o pełne zestawienie roszczenia, firma windykacyjna ma obowiązek Ci je przekazać. Zatajanie informacji, do których masz prawo, nie jest zgodne z dobrą praktyką windykacyjną.

Podejmowanie działań windykacyjnych bez spełnienia obowiązku zawiadomienia. Przekazanie sprawy do komornika (namsmannen) bez wysłania zawiadomienia o windykacji (inkassovarsel) i wezwania do zapłaty (betalingsoppfordring) z ustawowymi terminami narusza zarówno §§ 9, jak i 10 — a tym samym także § 8.

Co jest dozwolone?

Ważne jest, aby to rozróżnić. Firma windykacyjna ma pełne prawo:

Kontaktować się z Tobą pisemnie i ustnie, aby przypomnieć o długu. Informować Cię o skutkach braku zapłaty — dodatkowych opłatach, odsetkach za zwłokę (forsinkelsesrente) i ewentualnie windykacji sądowej (rettslig inndriving). Zgłosić wpis o zaległości płatniczej (betalingsanmerkning) do biura informacji kredytowej (kredittopplysningsforetak) po spełnieniu warunków. Przekazać sprawę do komornika i złożyć wniosek o zajęcie komornicze (utlegg), jeśli wszystkie wymogi dotyczące zawiadomień zostały dotrzymane. Wskazać rozwiązania w zakresie restrukturyzacji długów lub poprosić Cię o kontakt w celu znalezienia rozwiązania.

Niezgodna z prawem może być presja i sposób jej wywierania — a nie samo ściąganie należności.

Co się dzieje, gdy dobra praktyka windykacyjna zostaje naruszona?

Naruszenie § 8 ma konkretne konsekwencje dla firmy windykacyjnej:

Nie musisz płacić wynagrodzenia windykacyjnego (inkassosalær). Zgodnie z § 17 nie można od Ciebie żądać kosztów, jeśli firma windykacyjna postępowała wobec Ciebie niezgodnie z dobrą praktyką windykacyjną. Oznacza to, że koszt, który normalnie musiałbyś ponieść, odpada.

Firma windykacyjna może stracić licencję. Norweski Urząd Nadzoru Finansowego sprawuje nadzór (tilsyn) nad działalnością windykacyjną. Powtarzające się lub poważne naruszenia mogą prowadzić do cofnięcia licencji na podstawie § 31.

Firma może zostać ukarana. § 32 stanowi, że powtarzające się lub poważne naruszenia § 8 mogą być karane grzywną lub pozbawieniem wolności do trzech miesięcy.

Komisja odwoławcza (nemnd) może nakazać pokrycie kosztów. Komisja ds. Skarg na Windykację może postanowić, że firma windykacyjna ma pokryć koszty postępowania samej komisji, jeśli naruszyła § 8, por. § 25.

Jeśli spotyka Cię coś, co wydaje się niewłaściwe, zrób tak:

Opisz to. Zapisz, co się stało, kiedy i z kim rozmawiałeś. Zrób zdjęcia listów. Zachowaj e-maile. Zapisuj numery telefonów i godziny.

Wyślij pisemny sprzeciw (innsigelse). Jeśli masz zastrzeżenia do samego roszczenia albo uważasz, że sposób postępowania jest niezgodny z prawem — napisz o tym do firmy windykacyjnej. W ten sposób masz dowód, że zgłosiłeś problem, a może to wpłynąć na Twoje prawo do uniknięcia kosztów.

Złóż skargę do Komisji ds. Skarg na Windykację. Jeśli firma windykacyjna ma licencję na podstawie § 5, możesz zażądać rozpatrzenia sprawy przez komisję (nemndsbehandling). Jest to bezpłatne i zwykle rozstrzygane w ciągu kilku miesięcy.

Złóż skargę do Norweskiego Urzędu Nadzoru Finansowego. Niezależnie od tego, czy firma ma licencję, możesz złożyć skargę do Norweskiego Urzędu Nadzoru Finansowego na stronie finanstilsynet.no. Urząd może podjąć działania wobec firmy.