§ 6-10. Kiedy można żądać zapłaty od poręczyciela (kausjonist)? Wymagalność poręczenia (kausjon)

Ten przepis określa, kiedy najwcześniej kredytodawca (bank lub inny pożyczkodawca) może żądać pieniędzy od poręczyciela (osoby, która poręczyła za kredyt). Poręczyciel nie jest pierwszym adresatem żądania. Kredytodawca musi najpierw wszcząć postępowanie prawne wobec kredytobiorcy w celu uzyskania tytułu egzekucyjnego, czyli orzeczenia lub dokumentu, na podstawie którego można prowadzić przymusowe ściąganie należności. Gdy droga jest otwarta, kredytodawca wysyła pisemne wezwanie do zapłaty. Poręczyciel musi zapłacić 14 dni po tym, jak wezwanie do niego dotarło.

To, jak wcześnie można skierować żądanie do poręczyciela, zależy od sytuacji kredytobiorcy. Jeżeli kredytodawca ma już tytuł egzekucyjny, wystarczy, że złożono wniosek o zajęcie komornicze. Jeżeli istnieje zabezpieczenie długu, kredytodawca musi odczekać trzy miesiące od złożenia wniosku o egzekucję z zabezpieczenia. W razie upadłości albo postępowania układowego na podstawie ustawy o upadłości można żądać zapłaty od poręczyciela natychmiast. Jeżeli jednak zabezpieczenie jest na tyle dobre, że pokrywa cały dług, obowiązuje mimo to trzymiesięczny okres oczekiwania. W przypadku postępowania układowego na podstawie ustawy o restrukturyzacji zadłużenia kredytodawca musi poczekać do zakończenia okresu negocjacji.

Przepis jest ściśle powiązany z innymi ustawami. Gjeldsordningsloven § 3-4 ustala okres negocjacji na cztery miesiące. W tym czasie wierzyciele (kreditor), czyli osoby, którym należą się pieniądze, mają obowiązek odroczenia płatności, a ten przepis wyraźnie stanowi, z odesłaniem do niniejszego paragrafu, że nie mogą też dochodzić należności od poręczyciela. Panteloven § 1-9 i sjøloven § 44 dają w innych przypadkach zastawnikowi prawo do żądania spłaty wierzytelności zabezpieczonej zastawem przed uzgodnionym terminem, między innymi w razie istotnego naruszenia umowy (vesentlig mislighold) lub upadłości dłużnika (skyldner). Przepisy te nie dotyczą poręczenia rzeczowego (poręczenia polegającego na tym, że ktoś ustanawia zastaw (pant)). Wymagalność reguluje wtedy niniejszy paragraf.

Paragraf znajduje się w środku rozdziału o poręczeniu. Zgodnie z § 6-9 poręczyciel może sam wcześniej spłacić dług, gdy kredytobiorca nie wywiązuje się z umowy. Zgodnie z § 6-12 poręczyciel odpowiada za opłaty sądowe i zwykłe koszty windykacji związane z krokami prawnymi tylko wtedy, gdy został o nich wcześniej powiadomiony. § 6-11 reguluje odsetki, a § 6-13 daje poręczycielowi roszczenie wobec kredytobiorcy w zakresie, w jakim odpowiada on wobec kredytodawcy.