§ 19. Rzeczy sprzedane „w stanie, w jakim się znajduje”
Nawet jeśli rzecz została sprzedana „w stanie, w jakim się znajduje” („som den er”) lub z podobnym zastrzeżeniem, możesz reklamować wady (mangel) w trzech przypadkach: jeśli sprzedający (selger) podał nieprawdziwe informacje, jeśli zataił istotne informacje, o których musiał wiedzieć, lub jeśli rzecz jest w znacznie gorszym stanie, niż wskazywałaby cena. Taka klauzula ogranicza odpowiedzialność, ale jej nie wyłącza.
Tłumaczenie maszynowe z języka norweskiego. Obowiązuje tekst norweski. Przeczytaj oryginał po norwesku.Norsk English العربية Polski Українська
Tekst ustawy (tłumaczenie nieoficjalne)
(1) Nawet jeśli rzecz została sprzedana „w stanie, w jakim się znajduje” lub z podobnym ogólnym zastrzeżeniem, wada występuje, gdy a. rzecz nie odpowiada informacjom, które sprzedający podał o rzeczy, jej właściwościach lub sposobie użycia i które, jak można przyjąć, miały wpływ na zakup, b. sprzedający przy zakupie zaniechał udzielenia informacji o istotnych okolicznościach dotyczących rzeczy lub jej użycia, o których musiał wiedzieć i których otrzymania kupujący (kjøper) miał podstawy się spodziewać, o ile można przyjąć, że to zaniechanie miało wpływ na zakup, lub c. rzecz jest w znacznie gorszym stanie, niż kupujący miał podstawy się spodziewać, biorąc pod uwagę wysokość ceny zakupu (kjøpesum) i pozostałe okoliczności.
(2) Jeżeli rzeczy używane są sprzedawane na aukcji, przepisy ustępu pierwszego stosuje się odpowiednio, w zakresie, w jakim pasują.
Co to oznacza?
„W stanie, w jakim się znajduje”, „as is”, „z zastrzeżeniem błędów i wad” — takie zwroty są dobrze znane z handlu rzeczami używanymi, zwłaszcza samochodami i nieruchomościami. Klauzula sprawia, że sprzedający ponosi mniejszą odpowiedzialność niż przy zwykłej sprzedaży. Nie jest to jednak tarcza chroniąca przed wszystkim.
Trzy sytuacje, w których nadal możesz złożyć reklamację:
(a) Nieprawdziwe informacje: Sprzedający powiedział coś o rzeczy, co nie jest prawdą, i mogło to wpłynąć na zakup. Powiedział „silnik jest niedawno po remoncie”? To musi być prawda — nawet jeśli samochód sprzedano „w stanie, w jakim się znajduje”.
(b) Zatajenie ważnych informacji: Sprzedający wiedział o czymś istotnym — poważnej usterce, przeszłości rzeczy — i o tym nie powiedział. Miałeś rozsądne podstawy oczekiwać, że się o tym dowiesz. Klasyczny przykład: samochód był po szkodzie całkowitej i został naprawiony. Sprzedający powinien był o tym powiedzieć.
(c) Znacznie gorszy stan, niż można było oczekiwać: Nawet bez konkretnych nieprawdziwych informacji rzecz może być w tak złym stanie, że nie odpowiada cenie. Przykład: płacisz 80 000 kr za samochód, który wygląda na używane auto w dobrym stanie, ale okazuje się, że silnik jest do wymiany. Wtedy jest on w „znacznie gorszym stanie”, niż wskazywała cena 80 000 kr. Masz wtedy roszczenie, mimo że było napisane „w stanie, w jakim się znajduje”.
Rzeczy używane sprzedawane na aukcji (ustęp drugi): Przepisy stosuje się odpowiednio, tam gdzie pasują.
Ważna zmiana od 2024 roku: Przy sprzedaży konsumenckiej (forbrukerkjøp) rzeczy używanych nie wolno już stosować klauzuli „w stanie, w jakim się znajduje” (ustawa o sprzedaży konsumenckiej (forbrukerkjøpsloven)). Kjøpsloven § 19 ma zastosowanie tylko wtedy, gdy zakup odbywa się między osobami prywatnymi albo między przedsiębiorcami (næringsdrivende).
Porównanie: wada mimo klauzuli „w stanie, w jakim się znajduje”?
| Sytuacja | Wada? |
|---|---|
| Sprzedający powiedział „silnik jest po remoncie” — to nieprawda | Tak (litera a) |
| Sprzedający wiedział o poważnej usterce i o niej nie powiedział | Tak (litera b) |
| Samochód kosztuje 80 000, silnik psuje się po 2 miesiącach, koszt 60 000 | Prawdopodobnie (litera c) |
| Samochód ma normalne zużycie jak na swój wiek | Nie |
| Sprzedający sam nie wiedział o usterce | Ocena według litery c (znacznie gorszy stan) |
Przykłady
Sara sprzedaje swoje stare volvo Mariusowi za 65 000 kr przez Finn.no, „w stanie, w jakim się znajduje”. Po trzech tygodniach Marius odkrywa, że sprzęgło jest do wymiany — naprawa będzie kosztować 28 000 kr. Sara o tym nie wiedziała — jej sprzęgło wydawało się sprawne. W takim przypadku § 19 litera b nie pomoże. Czy jednak Marius może powołać się na literę c? Musi wykazać, że samochód jest w „znacznie gorszym stanie”, niż wskazywałaby cena 65 000 kr. To ocena konkretnego przypadku: czy 28 000 kr za naprawę to dużo przy samochodzie za 65 000 kr? Prawdopodobnie tak — Marius może mieć prawo do obniżki ceny (prisavslag). Gdyby Sara wiedziała o sprzęgle i to ukryła, zastosowanie miałaby również litera b.
Tom kupuje motocykl BMW za 110 000 kr od osoby prywatnej, „w stanie, w jakim się znajduje”. Dwa miesiące później odkrywa, że motocykl był całkowicie rozbity, rozebrany i odbudowany. W ogłoszeniu nie było o tym ani słowa. Jeśli sprzedający o tym wiedział, jest to wada w rozumieniu § 19 litera b — zataił istotne informacje, których otrzymania Tom miał podstawy oczekiwać. Tom może żądać obniżki ceny albo odstąpienia od umowy (heving).
Częste błędy
- Jako kupujący: myślisz, że „w stanie, w jakim się znajduje” to całkowite wyłączenie odpowiedzialności — tak nie jest
- Jako sprzedający: myślisz, że możesz ukryć poważne usterki, pisząc po prostu „w stanie, w jakim się znajduje” — nie możesz
- Zapominasz, że podstawą odpowiedzialności jest także przemilczenie, a nie tylko świadome kłamstwo
- Myślisz, że „znacznie gorszy” to łagodne kryterium — potrzeba sporo, by je spełnić
Co powinieneś zrobić?
Masz takie same roszczenia jak przy każdej wadzie: usunięcie wady (retting), wymianę na nową rzecz (omlevering), obniżkę ceny, odstąpienie od umowy i odszkodowanie (erstatning) (§§ 30 i następne). Jednak przy sprzedaży „w stanie, w jakim się znajduje” roszczenie może być w praktyce bardziej ograniczone, ponieważ musisz wykazać istotną rozbieżność. W szczególności: przy zakupie rzeczy używanych na aukcji nie możesz żądać obniżki ceny (§ 37 (2)). Pozostałe roszczenia nadal obowiązują.
Jako kupujący na rynku rzeczy używanych:
- Dokładnie sprawdź rzecz przed zakupem (§ 20 — tego, co powinieneś był zauważyć, nie możesz później reklamować)
- Przy samochodzie: poproś o historię serwisową, rozważ test NAF albo oględziny w warsztacie
- Zadawaj konkretne pytania na piśmie — może to później wiązać sprzedającego
- Postaraj się mieć jak najwięcej ustaleń w SMS-ach lub e-mailach
Jako sprzedający na rynku rzeczy używanych:
- Opisz w ogłoszeniu wszystko, co wiesz o stanie i historii rzeczy
- Nie bagatelizuj znanych usterek
- „W stanie, w jakim się znajduje” chroni przed drobnymi usterkami — nie przed poważnymi ukrytymi problemami
- Pozwól kupującemu dokładnie sprawdzić rzecz przed sprzedażą
Często zadawane pytania
Kupiłem samochód „w stanie, w jakim się znajduje”, a silnik zepsuł się po 14 dniach. Czy nie mam żadnych praw?
Czy przy sprzedaży aukcyjnej nie ma żadnej odpowiedzialności?
- § 3Umowa ma pierwszeństwo przed ustawą
- § 17Kiedy rzecz ma wadę
- § 18Odpowiedzialność za informacje
- § 20Zbadanie rzeczy przez kupującego