§ 20. Gdy wiedziałeś o wadzie
Nie możesz reklamować wady (mangel), o której wiedziałeś lub musiałeś wiedzieć przy zakupie. Jeśli sprawdziłeś towar — albo bez dobrego powodu nie sprawdziłeś go, choć sprzedający cię o to prosił — nie możesz reklamować wad, które powinieneś był zauważyć. Wyjątek: jeśli sprzedający działał z rażącym niedbalstwem (grov uaktsomhet) lub nieuczciwie.
Tłumaczenie maszynowe z języka norweskiego. Obowiązuje tekst norweski. Przeczytaj oryginał po norwesku.Norsk English العربية Polski Українська
Tekst ustawy (tłumaczenie nieoficjalne)
(1) Kupujący (kjøper) nie może powoływać się jako na wadę na coś, o czym wiedział lub musiał wiedzieć przy zakupie.
(2) Jeśli kupujący przed zakupem zbadał rzecz albo bez uzasadnionego powodu nie zastosował się do wezwania sprzedającego do jej zbadania, kupujący nie może powoływać się na nic, co powinien był wykryć podczas badania, chyba że sprzedający działał z rażącym niedbalstwem lub w inny sposób sprzecznie z zasadami uczciwości i dobrej wiary (redelighet og god tro).
(3) Powyższe przepisy stosuje się odpowiednio, gdy kupujący przed zakupem miał możliwość zbadania próbki, a wada dotyczy cechy, która powinna była wynikać z próbki.
Co to oznacza?
Nie możesz żądać „nowego towaru” z powodu czegoś, w czym widziałeś wadę już przy zakupie. Ustawa zawiera trzy zasady:
Wiedziałeś lub musiałeś wiedzieć (ustęp pierwszy): Jeśli znałeś wadę w chwili zakupu, nie możesz jej później reklamować. „Musiał wiedzieć” to surowsze kryterium — chodzi o wady tak oczywiste, że musiałeś je zauważyć.
Sprawdziłeś lub powinieneś był sprawdzić (ustęp drugi): Jeśli faktycznie sprawdziłeś towar albo jeśli sprzedający prosił cię o sprawdzenie, a ty bez dobrego powodu tego nie zrobiłeś, tracisz prawo do reklamowania wad, które powinieneś był zauważyć. Liczy się to, co zauważyłaby przeciętnie uważna osoba.
Ale: jeśli sprzedający działał z rażącym niedbalstwem lub nieuczciwie, odzyskujesz swoje prawa. Nie powinieneś ponosić konsekwencji tego, że sprzedający był nierzetelny.
Próbka lub model (ustęp trzeci): Jeśli sprzedający dał ci możliwość obejrzenia próbki, obowiązuje ta sama zasada — nie możesz reklamować tego, co pokazywała próbka.
Porównanie: czy możesz złożyć reklamację?
| Sytuacja | Prawo do reklamacji? |
|---|---|
| Widziałeś wadę i mimo to kupiłeś | Nie |
| Sprawdziłeś towar i powinieneś był zauważyć wadę | Nie |
| Sprzedający prosił cię o sprawdzenie, a ty tego nie zrobiłeś | Z reguły nie |
| Sprawdziłeś, ale wada była ukryta | Tak |
| Sprzedający wiedział o wadzie i cię oszukał | Tak, w każdym przypadku |
| Wady nie mógłby zauważyć laik | Tak |
Przykłady
Petter kupuje używany samochód od osoby prywatnej za 45 000 kr. Podczas jazdy próbnej wyraźnie widzi rdzę pod samochodem. Dwa miesiące później składa reklamację (reklamasjon) z powodu rdzy. Petter nie może jej reklamować. Widział rdzę przy zakupie (§ 20 ustęp pierwszy). Jeśli chciał samochód bez rdzy, musiał negocjować cenę albo wybrać inny samochód.
Eva kupuje używaną maszynę do szycia. Sprzedający mówi: „chętnie wpadnij i przetestuj ją, zanim się zdecydujesz”. Eva jest zajęta, rezygnuje i kupuje na podstawie zdjęcia. Gdy przywozi maszynę do domu, odkrywa, że jeden z rodzajów ściegu nie działa — co próbne uruchomienie od razu by ujawniło. Zgodnie z § 20 ustęp drugi Eva nie może złożyć reklamacji. Sprzedający zachęcał ją do sprawdzenia, Eva nie miała dobrego powodu, by tego nie zrobić, a wadę powinna była wykryć. Chyba że sprzedający wiedział o wadzie, a mimo to zapraszał Evę — wtedy mógł działać sprzecznie z dobrą wiarą i Eva może mimo wszystko złożyć reklamację.
Częste błędy
- Kupujesz w pośpiechu bez sprawdzenia i potem jesteś zaskoczony
- Myślisz, że możesz reklamować wszystko, bo „nie jesteś ekspertem” — oczekuje się przeciętnej uważności
- Jako sprzedający: nie zachęcasz do sprawdzenia towaru — masz silniejszą pozycję, jeśli to zrobisz
- Zapominasz, że rażące niedbalstwo po stronie sprzedającego sprawia, że odzyskujesz swoje prawa
Co powinieneś zrobić?
Jako kupujący:
- Sprawdź towar przed zakupem — zwłaszcza przy dużych zakupach, rzeczach używanych i towarach specjalistycznych
- Weź ze sobą znającego się na rzeczy znajomego, jeśli sam się nie znasz
- Poproś o zdjęcia, wideo, jazdę próbną, demonstrację
- Jeśli nie możesz sprawdzić towaru, udokumentuj, że o to prosiłeś i otrzymałeś odmowę
Jako sprzedający:
- Zachęcaj do sprawdzenia towaru — daje ci to ochronę na podstawie § 20 (2)
- Bądź uczciwy — nieuczciwość odbiera ci tę ochronę (§ 33)
- Pozwól kupującemu przetestować towar przed sfinalizowaniem sprzedaży