§ 17. Kiedy towar ma wadę?
Towar ma wadę (mangel), jeśli nie jest zgodny z umową — pod względem ilości, jakości, właściwości lub opakowania. Jeśli nie uzgodniono niczego konkretnego, towar musi nadawać się do tego, do czego zwykle się go używa. Musi też pasować do Twojego szczególnego celu, jeśli sprzedający (selger) wiedział, do czego chcesz go używać. Jeśli sprzedający pokazał Ci próbkę lub model, towar musi być taki jak one.
Tłumaczenie maszynowe z języka norweskiego. Obowiązuje tekst norweski. Przeczytaj oryginał po norwesku.Norsk English العربية Polski Українська
Tekst ustawy (tłumaczenie nieoficjalne)
(1) Rzecz musi odpowiadać wymaganiom co do rodzaju, ilości, jakości, innych właściwości i opakowania, które wynikają z umowy.
(2) Jeżeli z umowy nie wynika nic innego, rzecz musi: a. nadawać się do celów, do których zwykle używa się rzeczy tego samego rodzaju; b. nadawać się do określonego celu, o którym sprzedający wiedział lub musiał wiedzieć w chwili zawarcia umowy, chyba że okoliczności wskazują, że kupujący w tym zakresie nie polegał na fachowej wiedzy i ocenie sprzedającego albo nie miał uzasadnionych podstaw, aby to robić; c. mieć właściwości, na które sprzedający się powołał, przedstawiając próbkę lub model; d. być zapakowana w zwykły lub inny właściwy sposób, potrzebny do zachowania i ochrony rzeczy.
(3) Rzecz ma wadę, jeżeli nie odpowiada wymaganiom określonym w niniejszym paragrafie.
Co to oznacza?
To podstawa całego pojęcia wady w ustawie o sprzedaży towarów. Kiedy towar ma usterkę, za którą sprzedający musi odpowiadać? Ustawa przewiduje dwa poziomy:
Najpierw umowa (ustęp pierwszy): Obowiązuje to, co uzgodniliście. Jeśli powiedzieliście „20 sztuk pomalowanych na czerwono krzeseł”, ma być 20, czerwonych i krzeseł — a nie 18 szarych patyków.
Jeśli umowa milczy (ustęp drugi): Ustawa wprowadza cztery minimalne wymagania:
- (a) Zwykły użytek: Towar musi nadawać się do tego, do czego używa się podobnych towarów. Rowerem musi dać się jeździć. Robot kuchenny musi umieć miksować jedzenie.
- (b) Szczególny cel: Jeśli powiedziałeś sprzedającemu, do czego będziesz używać towaru, a sprzedający ma wiedzę fachową w tej dziedzinie, towar musi pasować do tego celu. Jeśli powiedziałeś „potrzebuję laptopa do montażu wideo”, nie można Ci wydać laptopa biurowego.
- (c) Próbka lub model: Jeśli sprzedający pokazał Ci przykład, towar musi być taki sam. Próbka materiału, samochód demonstracyjny, próbka towaru — towar musi się zgadzać.
- (d) Opakowanie: Towar musi być zapakowany w sposób, który go chroni.
Jeśli towar nie spełnia któregokolwiek z tych wymagań, jest to wada. Wtedy możesz dochodzić roszczeń na podstawie §§ 30 i kolejnych.
Porównanie: wada czy nie?
| Sytuacja | Wada według § 17? |
|---|---|
| Pralka mieści 10 kg, w umowie było 8 | Nie — jest lepsza, a nie gorsza |
| Sofa przyszła bez uzgodnionego pokrycia | Tak — niezgodna z umową |
| Używany samochód jest trochę zużyty | Zależy od ceny zakupu (kjøpesum) i tego, czego można było rozsądnie oczekiwać |
| Lodówka hałasuje bardziej niż zwykle | Tak, jeśli wpływa to na zwykły użytek |
| Sprzedający wiedział, że potrzebujesz jej do X, ale towar się do tego nie nadaje | Tak |
Przykłady
Lars ma małe gospodarstwo i kupuje używany traktor od dealera za 220 000 kr. Wyjaśnia, że traktor ma służyć do przewożenia stosów drewna i odśnieżania wąskich ścieżek. Sprzedający poleca konkretny model. Gdy Lars przywozi go do domu, okazuje się, że traktor jest za ciężki na ścieżki i zapada się w ziemię. Nie nadaje się do „określonego celu”, który Lars wyjaśnił i o którym sprzedający wiedział. Jest to wada według § 17 ust. 2 lit. b. Lars może żądać wymiany na nową rzecz (omlevering), obniżki ceny (prisavslag) lub odstąpienia od umowy (heving).
Ingrid zamawia sofę wykonaną na zamówienie na podstawie próbki materiału, którą widziała u sprzedawcy. Gdy sofa przychodzi, materiał ma inny kolor i jest wyraźnie gładszy niż próbka. Zgodnie z § 17 ust. 2 lit. c materiał musi być taki jak próbka. To jest wada. Ingrid może żądać wymiany na nową rzecz lub obniżki ceny.
Częste błędy
- Uznawanie każdej drobnej niedogodności za wadę — musi ona wykraczać poza umowę lub zwykły użytek
- Niepoinformowanie sprzedającego, do czego towar ma służyć — wtedy nie przysługuje Ci ochrona „szczególnego celu”
- Mylenie osobistego gustu z wadą — towar musi być obiektywnie niewystarczający
- Jako sprzedający: składanie ustnych obietnic, których nie możesz dotrzymać — stają się one częścią umowy (§ 17 ust. 1)
Co powinieneś zrobić?
Jako kupujący (kjøper):
- Mów konkretnie, do czego potrzebujesz towaru
- Poproś o próbkę lub model przy towarze specjalnym
- Spisz umowę, jeśli oczekujesz czegoś konkretnego
- Sprawdź towar przy dostawie (levering) (§ 31)
Jako sprzedający:
- Mów uczciwie, co towar potrafi, a czego nie
- Pokazuj próbkę, która faktycznie odpowiada temu, co dostarczasz
- Nie składaj obietnic, których nie możesz spełnić
Częste pytania
Czy to wada, jeśli towar po prostu nie odpowiada temu, czego się spodziewałem?
Sprzedający powiedział, że towar jest „najwyższej jakości”, ale nie jestem zadowolony. Czy to wada?
- § 18Informacje o towarze
- § 19Towary sprzedane „w stanie, w jakim się znajdują” („som den er”)
- § 20Zła wiara kupującego i wcześniejsze zbadanie towaru
- Samochód kupiony od osoby prywatnej – za jakie usterki odpowiada sprzedający?
- Brak przeglądów w używanym samochodzie – znaczenie dla gwarancji (garanti) i reklamacji (reklamasjon)
- Kiedy usterka samochodu jest wadą w rozumieniu prawa sprzedaży?
- Awaria silnika krótko po zakupie samochodu – kto musi zapłacić?