§ 1-8. Wynajmujący nie może cię dyskryminować
Nie można cię odrzucić jako najemcy (leier), zabronić ci przyjęcia kogoś do twojego gospodarstwa domowego (husstand) ani wypowiedzieć ci umowy z powodu tego, kim jesteś. Dotyczy to płci, ciąży, pochodzenia etnicznego, religii, wieku, sprawności, orientacji seksualnej i innych cech. Naruszenie tej zasady to dyskryminacja, która jest zakazana przez prawo.
Tłumaczenie maszynowe z języka norweskiego. Obowiązuje tekst norweski. Przeczytaj oryginał po norwesku.Norsk English العربية Polski Українська
Tekst ustawy (tłumaczenie nieoficjalne)
Przy wynajmie lokalu (husrom) nie można brać pod uwagę płci, ciąży, pochodzenia etnicznego, religii, światopoglądu, niepełnosprawności, orientacji seksualnej, tożsamości płciowej, ekspresji płciowej ani wieku. Takie okoliczności nie mogą być uznane za uzasadnioną przyczynę (saklig grunn) odmowy przyjęcia do gospodarstwa domowego, podnajmu (framleie), przeniesienia najmu na inną osobę (personskifte) ani nie mogą mieć znaczenia przy zakończeniu stosunku najmu (leieforhold). W przypadku dyskryminacji stosuje się ustawę o równości i przeciwdziałaniu dyskryminacji (likestillings- og diskrimineringsloven).
Co to oznacza?
Dyskryminacja przy wynajmie jest zakazana. Oznacza to, że wynajmujący (utleier) nie może zgodnie z prawem odmówić ci wynajmu — ani cię wyrzucić — z powodu tego, kim jesteś.
Zakaz obowiązuje na każdym etapie stosunku najmu:
Gdy szukasz lokalu mieszkalnego (bolig): Wynajmujący nie może odrzucić twojego zgłoszenia dlatego, że masz zagraniczne nazwisko, jesteś w ciąży, poruszasz się na wózku inwalidzkim, masz ponad 60 lat lub jesteś osobą homoseksualną.
Gdy tam mieszkasz: Wynajmujący nie może zabronić ci przyjęcia partnera, dziecka ani innych osób do twojego gospodarstwa domowego ze względu na to, kim są.
Gdy stosunek najmu się kończy: To, kim jesteś, nie może być powodem wypowiedzenia umowy ani rozwiązania umowy ze skutkiem natychmiastowym.
Co wynajmujący może brać pod uwagę? Uzasadnione powody to: zdolność do płacenia i historia płatności, liczba osób w stosunku do wielkości lokalu oraz istotne informacje o zachowaniu danej osoby. Nie to, kim ktoś jest — ale to, co rzeczywiście zrobił lub czego realnie nie jest w stanie zrobić.
Co zrobić, jeśli zostałeś dyskryminowany? Możesz złożyć skargę do Komisji ds. Dyskryminacji (Diskrimineringsnemnda), która rozpatruje sprawy bezpłatnie. Nie potrzebujesz adwokata. Komisja może nakazać wynajmującemu zapłatę zadośćuczynienia.
Przykłady
Sara jest w ciąży i chce wynająć mieszkanie. Wynajmujący odpowiada, że „woli najemców bez dzieci”. To dyskryminacja ze względu na ciążę. Sara może złożyć skargę do Komisji ds. Dyskryminacji i żądać zadośćuczynienia.
Petter porusza się na wózku inwalidzkim i chce wynająć mieszkanie na parterze. Wynajmujący odmawia, bo nie chce „mieć kłopotu z przystosowaniem”. To dyskryminacja ze względu na niepełnosprawność — niezależnie od tego, czy przystosowanie jest faktycznie potrzebne.
Częste błędy
- Myślisz, że wynajmujący może dowolnie wybierać spośród kandydatów. Wynajmujący oczywiście może wybierać, ale nie na podstawie cech chronionych przez ustawę.
- Rezygnujesz, bo trudno to udowodnić. Komisja ds. Dyskryminacji jest łatwo dostępna i bezpłatna — warto spróbować.
- Myślisz, że zakaz obowiązuje tylko przy zawieraniu umowy. Nie — obowiązuje przez cały stosunek najmu.
Co powinieneś zrobić?
Podejrzewasz, że odrzucono cię lub wypowiedziano ci umowę z powodów dyskryminujących? Zapisz wszystko, co pamiętasz — co powiedziano, kiedy i kto. Zachowaj wiadomości i e-maile. Skontaktuj się z Komisją ds. Dyskryminacji lub z Leieboerforeningen (Stowarzyszenie Najemców), aby uzyskać poradę.
Co się dzieje, jeśli zostałeś dyskryminowany? Możesz złożyć skargę do Komisji ds. Dyskryminacji na stronie diskrimineringsnemnda.no. Komisja może przyznać zadośćuczynienie (odszkodowanie za szkodę niemajątkową) i nakazać wynajmującemu zmianę postępowania. Sprawy mogą być rozpatrywane bez adwokata i są bezpłatne dla osoby składającej skargę.