§ 69. Różnica w cenie bez transakcji zastępczej
Jeśli odstępujesz od umowy bez dokonania zakupu zastępczego (lub sprzedaży zastępczej (dekningssalg)), a dla towaru istnieje cena przeciętna, odszkodowanie oblicza się na podstawie różnicy między uzgodnioną ceną a ceną przeciętną w chwili odstąpienia od umowy. Jeśli odstąpienie od umowy następuje po przejęciu towaru, stosuje się zamiast tego cenę przeciętną z chwili przejęcia.
Tłumaczenie maszynowe z języka norweskiego. Obowiązuje tekst norweski. Przeczytaj oryginał po norwesku.Norsk English العربية Polski Українська
Tekst ustawy (tłumaczenie nieoficjalne)
(1) Jeżeli od umowy odstąpiono bez dokonania transakcji zastępczej, o której mowa w § 68, a dla rzeczy istnieje cena przeciętna, przy obliczaniu różnicy w cenie przyjmuje się za podstawę cenę zakupu (kjøpesum) i cenę przeciętną z chwili odstąpienia od umowy. Jeżeli od umowy odstąpiono po przejęciu rzeczy, za podstawę przyjmuje się zamiast tego cenę przeciętną z chwili przejęcia.
(2) Za cenę przeciętną uważa się cenę rzeczy tego samego rodzaju w miejscu dostawy lub, jeżeli nie obowiązuje tam żadna cena przeciętna, w innym miejscu, które można rozsądnie uznać za równoważne, z uwzględnieniem jednak różnicy w kosztach transportu.
Co to oznacza?
Czasami żadna ze stron nie dokonuje transakcji zastępczej — być może towar był nietypowy albo potrzeba zniknęła. Odszkodowanie i tak trzeba wtedy obliczyć — a ustawa mówi: zastosuj cenę rynkową.
Jeśli towar nie został przejęty (ustęp pierwszy, zdanie pierwsze): Różnicę w cenie oblicza się jako różnicę między tym, co uzgodniliście, a ceną przeciętną (ceną rynkową) w chwili odstąpienia od umowy.
Jeśli towar został przejęty przed odstąpieniem od umowy (ten sam ustęp, zdanie drugie): Wtedy stosuje się zamiast tego cenę przeciętną z chwili przejęcia. Logika: to wtedy ryzyko (risiko) przeszło na kupującego (kjøper), a cena z tego momentu jest właściwym punktem odniesienia.
Czym jest „cena przeciętna” (ustęp drugi): To cena rynkowa towarów tego samego rodzaju w miejscu dostawy (levering). Jeśli takiej tam nie ma, stosuje się porównywalne miejsce — z uwzględnieniem kosztów transportu.
W praktyce ten przepis stosuje się rzadko — strony najczęściej dokonują transakcji zastępczych i korzystają z § 68. Ale gdy do transakcji zastępczej nie dochodzi, § 69 stanowi rozwiązanie awaryjne.
Przykłady
Lars zamówił określony rodzaj elementów betonowych za 240 000 kr. Odstępuje od umowy z powodu opóźnienia (forsinkelse) — i zmienia swoje plany tak, że potrzebuje czegoś zupełnie innego. Nie dokonuje zakupu zastępczego. Cena rynkowa podobnych elementów betonowych wzrosła w chwili odstąpienia od umowy do 265 000 kr. Zgodnie z § 69 Lars ma prawo do 25 000 kr odszkodowania — różnicy w stosunku do ceny przeciętnej.
Marius kupił towary i je przejął. Dwa tygodnie później odstępuje od umowy z powodu wady (mangel). Nie dokonuje zakupu zastępczego. Zgodnie z § 69 ust. 1 zdanie drugie stosuje się cenę przeciętną z chwili przejęcia — a nie z chwili odstąpienia od umowy. Dzieje się tak, ponieważ Marius ponosił ryzyko od chwili przejęcia, i to sytuacja rynkowa z tego momentu ma znaczenie.
Częste błędy
- Obliczanie odszkodowania na podstawie dzisiejszej ceny rynkowej, a nie ceny z chwili odstąpienia od umowy
- Zapominanie o uwzględnieniu kosztów transportu
- Przekonanie, że odszkodowanie wynosi zero, jeśli nie dokonano zakupu zastępczego — nadal można otrzymać odszkodowanie oparte na cenie rynkowej
Co powinieneś zrobić?
- Udokumentuj cenę rynkową z chwili odstąpienia od umowy (lub z chwili przejęcia), korzystając z kilku źródeł
- Jeśli ceny zmieniły się drastycznie, rozważ, czy transakcja zastępcza nie jest lepszym rozwiązaniem
- Pamiętaj o § 70 — obowiązku ograniczania szkody
- § 45Cena, gdy umowa jej nie określa
- § 67Zakres odszkodowania
- § 68Różnica w cenie przy transakcji zastępczej