§ 45. Cena, gdy umowa jej nie określa
Jeśli zawarłeś umowę kupna bez uzgodnienia ceny, musisz zapłacić „cenę przeciętną” — zwykły poziom cen za podobny towar w chwili zawarcia umowy. Jeśli ceny przeciętnej nie ma, cena ma być rozsądna, biorąc pod uwagę rodzaj i jakość towaru. Nierozsądne ceny nie są wiążące.
Tłumaczenie maszynowe z języka norweskiego. Obowiązuje tekst norweski. Przeczytaj oryginał po norwesku.Norsk English العربية Polski Українська
Tekst ustawy (tłumaczenie nieoficjalne)
Jeżeli umowę kupna zawarto, a cena nie wynika z umowy, kupujący (kjøper) ma zapłacić cenę przeciętną obowiązującą w chwili zawarcia umowy za rzeczy tego samego rodzaju sprzedawane w podobnych warunkach, o ile cena ta nie jest nierozsądna. Jeżeli takiej ceny przeciętnej nie ma, kupujący musi zapłacić tyle, ile jest rozsądne z uwzględnieniem rodzaju i jakości rzeczy oraz pozostałych okoliczności.
Co to oznacza?
Zaskakująco często kupuje się coś bez uzgodnienia dokładnej ceny — zwłaszcza między firmami, które stale ze sobą współpracują, albo przy zamawianiu prac na zamówienie. Ustawa określa, co dzieje się w takiej sytuacji.
Dwie zasady:
- Cena przeciętna: Jeśli towar jest regularnie sprzedawany i istnieje zwykły poziom cen, obowiązuje właśnie on. Przykład: standardowe drewno od hurtownika ma cenę przeciętną. Podobni klienci, podobne warunki.
- Rozsądna cena: Jeśli ceny przeciętnej nie ma — szczególnie w przypadku towarów unikatowych lub specjalistycznych — cena ma być „rozsądna”, biorąc pod uwagę rodzaj i jakość towaru. To szersza ocena: jakość, stopień trudności, rynek.
Nierozsądne ceny nie są wiążące: Nawet jeśli istnieje „cena przeciętna”, nie jest ona wiążąca, jeśli jest nierozsądna. W ocenie bierze się pod uwagę kupującego i kontekst.
Przykłady
Kari prowadzi małą firmę gastronomiczną i co miesiąc kupuje węgiel drzewny od tego samego dostawcy. Tym razem zapominają wspomnieć o cenie. Dostawca dostarcza towar jak zwykle i wystawia fakturę (faktura) na 280 kr za worek — cenę rynkową. Zgodnie z § 45 Kari płaci „cenę przeciętną”. 280 kr to normalna cena — Kari nie może upierać się przy niższej cenie, której sama by chciała. Gdyby dostawca nagle zażądał 500 kr za worek — czyli znacznie powyżej rynku — Kari mogłaby powołać się na zasadę dotyczącą nierozsądnych cen.
Marius zamawia u stolarza ławkę wykonaną na zamówienie. Nie uzgadniają ceny — Marius zakłada, że będzie w porządku. Gdy ławka jest gotowa, stolarz wystawia fakturę na 35 000 kr. Dla unikatowych ławek nie ma „ceny przeciętnej”. Zgodnie z § 45 cena musi być „rozsądna” w odniesieniu do wykonanej pracy — materiałów, czasu pracy, jakości. Jeśli stolarz poświęcił 60 godzin i użył wysokiej jakości materiałów, 35 000 kr może być rozsądną ceną. Jeśli było to 20 godzin i standardowe materiały, cena może być nierozsądna.
Częste błędy
- Zapomina się uzgodnić cenę, a potem faktura jest zaskoczeniem
- Myśli się, że „cena przeciętna” to zawsze najniższa cena — to cena normalna, a nie najtańsza
- Jako kupujący: żąda się niższej ceny bez podstawy prawnej
- Jako sprzedający (selger): próbuje się wziąć nierozsądnie wysoką cenę, bo nie została uzgodniona
Co powinieneś zrobić?
Jako kupujący:
- Zawsze uzgadniaj cenę przed zakupem
- Poproś o ofertę lub wycenę na piśmie
- Jeśli dostaniesz fakturę, którą uważasz za nierozsądną: poproś o uzasadnienie i porównanie
Jako sprzedający:
- Jeśli dostarczasz towar bez uzgodnionej ceny, trzymaj się cen rynkowych
- Wyślij ofertę przed rozpoczęciem pracy — to zmniejsza ryzyko konfliktów
- W przypadku towarów unikatowych dokumentuj czas pracy i koszty materiałów