§ 61. Kiedy można wstrzymać wykonanie umowy w razie przewidywanego naruszenia umowy
Jeśli po zawarciu umowy sprzedaży stanie się jasne, że druga strona nie wywiąże się ze swojej części umowy, możesz wstrzymać własne wykonanie umowy (oppfyllelse). Może to wynikać z jej zachowania, problemów z wypłacalnością albo braku możliwości wykonania umowy. Sprzedający (selger) może też nie dopuścić do tego, by towar dotarł do kupującego (kjøper). Musisz jednak natychmiast zawiadomić drugą stronę. Musisz też kontynuować wykonanie umowy, jeśli druga strona ustanowi odpowiednie zabezpieczenie (betryggende sikkerhet).
Tłumaczenie maszynowe z języka norweskiego. Obowiązuje tekst norweski. Przeczytaj oryginał po norwesku.Norsk English العربية Polski Українська
Tekst ustawy (tłumaczenie nieoficjalne)
(1) Jeżeli po zawarciu umowy sprzedaży z postępowania jednej ze stron albo z poważnego pogorszenia jej wiarygodności kredytowej lub zdolności do wykonania umowy wynika, że nie wykona ona istotnej części swoich obowiązków, druga strona może wstrzymać wykonanie umowy i zatrzymać swoje świadczenie.
(2) Jeżeli sprzedający wysłał już rzecz, a po stronie kupującego ujawnią się okoliczności, o których mowa w ustępie pierwszym, może on nie dopuścić do wydania rzeczy kupującemu lub jego masie upadłości (bo). Dotyczy to także sytuacji, gdy kupujący lub masa upadłości otrzymali dokument przewozowy (transportdokument).
(3) Strona, która wstrzymuje wykonanie umowy lub nie dopuszcza do wydania rzeczy, musi niezwłocznie zawiadomić o tym drugą stronę. Jeżeli zawiadomienie nie zostanie dokonane, druga strona może żądać naprawienia szkody, której można było uniknąć, gdyby została zawiadomiona.
(4) Strona, która wstrzymała wykonanie umowy lub nie dopuściła do wydania rzeczy, musi kontynuować wykonanie umowy, jeżeli druga strona ustanowi odpowiednie zabezpieczenie wykonania swoich obowiązków.
Co to oznacza?
Ustawa pozwala ci się chronić, gdy problemy drugiej strony stają się oczywiste. Nie musisz czekać, aż do naruszenia umowy rzeczywiście dojdzie.
Kiedy możesz wstrzymać wykonanie umowy? (ustęp pierwszy) W trzech sytuacjach:
- Zachowanie: Druga strona zachowuje się w sposób, który pokazuje, że nie wykona umowy (przestaje odpowiadać, zapowiada to lub zachowuje się tak, jakby umowa już nie obowiązywała)
- Problemy z wypłacalnością: Wiarygodność kredytowa drugiej strony poważnie się pogorszyła (zapowiedź upadłości, wiele niezapłaconych faktur (faktura))
- Brak możliwości wykonania: Jest jasne, że druga strona nie ma środków ani możliwości, by wykonać umowę
Warunek jest taki, że chodzi o istotną część zobowiązań. Przy zakupie używanego mieszkania lub domu zasady te stosuje się pomocniczo, zobacz przewidywane naruszenie umowy przy zakupie mieszkania lub domu. Samo podejrzenie nie wystarczy. Musi to być wyraźnie widoczne.
Co możesz zrobić? Wstrzymać własne wykonanie umowy. Jeśli jesteś sprzedającym i nie wysłałeś jeszcze towaru, nie wysyłaj go. Jeśli jesteś kupującym i jeszcze nie zapłaciłeś, nie płać.
Towar w transporcie (ustęp drugi): Sprzedający może zatrzymać towar w drodze, nawet jeśli kupujący otrzymał już dokument przewozowy. To ważne uprawnienie. W praktyce nazywa się je „prawem wstrzymania towaru w drodze” (stansningsrett) i ma ono znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy kupujący staje się niewypłacalny.
Obowiązek zawiadomienia (ustęp trzeci): Musisz natychmiast zawiadomić drugą stronę. Jeśli wstrzymasz wykonanie umowy bez słowa, druga strona może żądać odszkodowania (erstatning) za szkodę, której mogłaby uniknąć, gdyby została zawiadomiona wcześniej.
Zabezpieczenie ratuje umowę (ustęp czwarty): Jeśli druga strona ustanowi odpowiednie zabezpieczenie (gwarancja bankowa (bankgaranti), kaucja), musisz kontynuować wykonanie umowy. Nie możesz wstrzymywać świadczenia tylko dlatego, że się niepokoisz. Gdy zabezpieczenie zostanie ustanowione, musisz kontynuować.
Przykłady
Eva prowadzi hurtownię i sprzedaje towar firmie, o której nagle w mediach pojawia się wiele informacji o problemach finansowych: monitach i niezapłaconych fakturach u innych kontrahentów. Ma gotowe do wysyłki zamówienie na 280 000 kr. Zgodnie z § 61 Eva może wstrzymać dostawę (levering). Zawiadamia firmę na piśmie: „Wstrzymuję dostawę z powodu poważnego pogorszenia Państwa wiarygodności kredytowej. Jeśli przedstawią Państwo gwarancję bankową, będę kontynuować.” Jeśli firma przedstawi gwarancję bankową, Eva musi dostarczyć towar. Jeśli nie, Eva może następnie odstąpić od umowy (heving) na podstawie § 62.
Tom sprzedał specjalistyczną maszynę za 450 000 kr. Wysłał ją za pośrednictwem przewoźnika, a kupujący otrzymał już list przewozowy (fraktbrev). W trakcie transportu Tom dowiaduje się, że firma kupującego złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości. Zgodnie z § 61 (2) Tom może nie dopuścić do wydania maszyny, mimo że kupujący ma dokument przewozowy. Tom kontaktuje się z przewoźnikiem i żąda zwrotu maszyny albo przekazania jej osobie trzeciej. Tego samego dnia zawiadamia kupującego.
Marius raz w tygodniu dostarcza mięso do kawiarni. Od trzech miesięcy kawiarnia spóźnia się z płatnościami. Marius postanawia po prostu przestać dostarczać mięso i nic nie mówi. Narusza w ten sposób obowiązek zawiadomienia z § 61 (3). Choć Marius ma prawo wstrzymać dostawy, kawiarnia może żądać odszkodowania za szkodę wynikającą z tego, że nie dowiedziała się o tym na czas. Na przykład nie znalazła wcześniej innego dostawcy.
Częste błędy
- Wstrzymanie wykonania umowy bez zawiadomienia drugiej strony
- Wstrzymanie wykonania umowy na podstawie luźnego podejrzenia, bez rzeczywistych problemów drugiej strony
- Sprzedający zapomina o prawie wstrzymania towaru w drodze, gdy towar jest w transporcie
- Żądanie zwrotu towaru bez ustanowienia odpowiedniego zabezpieczenia przez siebie
Co warto zrobić?
Gdy rozważasz wstrzymanie wykonania umowy:
- Udokumentuj podstawę: jakie konkretne sygnały pokazują, że druga strona nie wykona umowy?
- Wstrzymaj wykonanie umowy: nie wysyłaj towaru, nie płać
- Natychmiast zawiadom drugą stronę na piśmie i wyjaśnij, co wstrzymujesz i dlaczego
- Zaproponuj zabezpieczenie jako wyjście z sytuacji: „Jeśli przedstawią Państwo [gwarancję bankową/kaucję], będę kontynuować”
- Rozważ odstąpienie od umowy (§ 62), jeśli sprawa nie zostanie szybko wyjaśniona
- Żądaj odszkodowania za konkretne szkody
- § 10Prawo zatrzymania (tilbakeholdsrett) przysługujące sprzedającemu
- § 42Prawo zatrzymania przysługujące kupującemu
- § 62Odstąpienie od umowy w razie przewidywanego naruszenia umowy
- § 63Postępowanie w razie niewypłacalności
- Czy dostawca może zablokować system, gdy zakwestionowaliśmy fakturę?
- Czy dostawca może żądać przedpłaty (forskuddsbetaling), jeśli wątpi, że będę w stanie zapłacić?
- Czy mogę odmówić sprzedaży klientowi, który już jest mi winien pieniądze?
- Lista kontrolna przed udzieleniem nowemu klientowi biznesowemu kredytu kupieckiego (kreditt)