§ 38. Jak oblicza się obniżkę ceny
Obniżka ceny (prisavslag) ma odzwierciedlać stosunek między tym, ile towar jest wart z wadą (mangel), a tym, ile byłby wart bez niej. Wzór: nowa cena / uzgodniona cena = wartość z wadą / wartość zgodna z umową. W praktyce często jako przybliżenie stosuje się koszt naprawy, ale sama zasada opiera się na proporcji.
Tłumaczenie maszynowe z języka norweskiego. Obowiązuje tekst norweski. Przeczytaj oryginał po norwesku.Norsk English العربية Polski Українська
Tekst ustawy (tłumaczenie nieoficjalne)
Jeżeli rzecz ma wadę, kupujący (kjøper) może żądać obniżki ceny w taki sposób, aby stosunek między obniżoną a uzgodnioną ceną odpowiadał stosunkowi między wartością rzeczy w stanie wadliwym a jej wartością w stanie zgodnym z umową w terminie dostawy (leveringstid).
Co to oznacza?
Obniżka ceny służy przywróceniu równowagi w transakcji. Zapłaciłeś za towar, który miał mieć wartość X. Otrzymałeś towar o wartości Y. Masz zapłacić w tej samej proporcji.
Wzór:
Obniżona cena / Uzgodniona cena = Wartość z wadą / Wartość zgodna z umową
Przykład: Zapłaciłeś 100 000 kr. Bez wady towar jest wart 100 000 kr. Z wadą jest wart 80 000 kr. Wtedy:
Obniżona cena / 100 000 = 80 000 / 100 000
Obniżona cena = 80 000 kr
Przysługuje ci 20 000 kr obniżki ceny.
Dlaczego nie po prostu koszt naprawy? Ponieważ naprawa nie zawsze w pełni przywraca wartość. Naprawiony towar może być wart mniej niż towar bez wad. Obniżka ceny według § 38 obejmuje pełny spadek wartości.
W praktyce często jako przybliżenie stosuje się koszt naprawy, jeśli jest on rozsądny. Jeśli jednak towar jest stary lub nietypowy, wycena wartości może różnić się od kosztu naprawy.
Moment oceny: Wartość ocenia się na termin dostawy — nie na dzień dzisiejszy. Oznacza to, że porównuje się stan zgodny z umową ze stanem wadliwym, oba w momencie dostawy.
Porównanie: obniżka ceny a odszkodowanie
| Rodzaj | Co obejmuje? |
|---|---|
| Obniżka ceny (§ 38) | Różnicę wartości samego towaru |
| Odszkodowanie (erstatning) (§ 40) | Konkretne straty spowodowane wadą — wydatki, utracony zysk |
Możesz żądać obu jednocześnie. Obniżka ceny dotyczy samego towaru; odszkodowanie dotyczy szkód, które wyrządziła ci wada.
Przykłady
Sara kupuje używany samochód za 80 000 kr. Okazuje się, że ma on rdzę, o której nie wiedziała ani ona, ani sprzedający (selger). Samochód nadal nadaje się do użytku, ale wycena pokazuje, że podobny samochód bez rdzy byłby wart 80 000 kr, a ten z rdzą jest wart 65 000 kr. Obniżka ceny: Obniżona cena / 80 000 = 65 000 / 80 000, czyli Obniżona cena = 65 000 kr. Sarze przysługuje 15 000 kr obniżki ceny.
Tom kupuje maszynę do szycia za 4 500 kr. Okazuje się, że jedna z funkcji szycia nie działa. Podobny model bez tej funkcji kosztuje 3 800 kr. Tomowi przysługuje 700 kr obniżki ceny (różnica między uzgodnioną wartością a rzeczywistą wartością). Naprawa kosztowałaby 1 200 kr — ale zasadą ogólną jest obniżka wartości według § 38, a nie rachunek za naprawę. W praktyce sprzedający często akceptują koszt naprawy, jeśli jest on w przybliżeniu prawidłowy.
Częste błędy
- Przekonanie, że obniżka ceny = koszt naprawy. To przybliżenie, a nie zasada
- Zapominanie, że wartość ocenia się na moment dostawy
- Wliczanie strat następczych (przestoje, niedogodności) do obniżki ceny — należą one do odszkodowania
- Jako sprzedający: proponowanie niewielkiej obniżki ceny opartej na tym, „co jest rozsądne”, bez obliczenia proporcji
Co powinieneś zrobić?
Jako kupujący:
- Uzyskaj niezależną wycenę wartości zarówno z wadą, jak i bez wady
- Oblicz obniżkę ceny według wzoru
- Oceń, czy koszt naprawy jest dobrym przybliżeniem
- Dodatkowo żądaj odszkodowania, jeśli poniosłeś konkretne straty
Jako sprzedający:
- Zaproponuj obniżkę ceny, która rzeczywiście odzwierciedla zmianę wartości
- Często taniej wyjdziesz na szybkim usunięciu wady (retting) niż na dużej obniżce ceny
Często zadawane pytania
Jeśli towar jest bezużyteczny — czy obniżka ceny = pełna cena?
Czy mogę żądać obniżki ceny i usunięcia wady?
- § 30Roszczenia w przypadku wady
- § 34Usunięcie wady i wymiana na nową rzecz
- § 37Kiedy możesz żądać obniżki ceny
- § 39Odstąpienie od umowy w przypadku wady