§ 12. Co oznacza ryzyko związane z towarem

„Ryzyko” (risiko) w ustawie o sprzedaży towarów (kjøpsloven) oznacza: kto musi zapłacić, jeśli towar zaginie, zostanie zniszczony lub straci na wartości w okresie między zakupem a dostawą (levering). Gdy ryzyko przeszło na Ciebie, musisz zapłacić cenę zakupu (kjøpesum), nawet jeśli towar zaginie w drodze — o ile nie jest to spowodowane przez sprzedającego (selger).

Ustawa o sprzedaży towarów·LOV-1988-05-13-27

Tłumaczenie maszynowe z języka norweskiego. Obowiązuje tekst norweski. Przeczytaj oryginał po norwesku.Norsk English العربية Polski Українська

Tekst ustawy (tłumaczenie nieoficjalne)

Gdy ryzyko związane z rzeczą przeszło na kupującego, jego obowiązek zapłaty ceny zakupu nie wygasa z tego powodu, że rzecz następnie zaginie, zostanie uszkodzona lub zmniejszy się w wyniku zdarzenia, które nie zależy od sprzedającego.

Źródło: Lovdata — Kjøpsloven (ustawa o sprzedaży towarów) § 12

Co to oznacza?

„Przejście ryzyka” (risikoens overgang) to być może najważniejsze pojęcie prawne w ustawie o sprzedaży towarów. Decyduje ono o tym, kto traci pieniądze, jeśli coś pójdzie nie tak.

Ryzyko dotyczy nieprzewidzianych zdarzeń:

Jeśli to się stanie, gdy ryzyko ponosi sprzedający, musi on albo dostarczyć nowy towar, albo zwrócić Ci pieniądze. Nie musisz płacić.

Jeśli to się stanie po tym, jak przejąłeś ryzyko, musisz mimo wszystko zapłacić cenę zakupu — nawet jeśli nigdy nie otrzymasz towaru. Na tym opierają się ubezpieczenia: ubezpieczasz się od własnego ryzyka, a nie od ryzyka innych.

Ważny wyjątek: Sprzedający nadal ponosi odpowiedzialność, jeśli to z jego winy coś się stało. Jeśli sprzedający źle zapakował towar lub obchodził się z nim nieostrożnie, nie może zasłaniać się zasadami dotyczącymi ryzyka.

Przykłady

Lars kupuje od Toma kolekcjonerski motocykl BMW za 180 000 kr. Zapłacił i odebrał kluczyk oraz dokumenty. Motocykl stoi u Toma, podczas gdy Lars czeka na przyczepę. Następnej nocy garaż Toma spłonął. Pytanie brzmi: kto ponosi ryzyko? Jeśli doszło do dostawy (Lars przejął motocykl, zob. § 6), ryzyko ponosi Lars. Stracił 180 000 kr i może tylko liczyć na to, że ma ubezpieczenie mienia domowego (innboforsikring). Jeśli do dostawy nie doszło, ryzyko ponosi Tom — musi zwrócić Larsowi pieniądze. Pokazuje to, jak ważne jest jasne uzgodnienie, kiedy ryzyko przechodzi.

Ingrid zamawia z Niemiec drogi obiektyw do aparatu za 25 000 kr. Jest to zakup z wysyłką (sendekjøp) bez klauzuli „dostawa franco” (fritt levert). Obiektyw zostaje przekazany firmie DHL — wtedy ryzyko przechodzi na Ingrid (§ 7 ustęp drugi). Po drodze paczka zostaje skradziona. Ingrid musi zapłacić za obiektyw, ale może dochodzić roszczeń od DHL lub z ewentualnego ubezpieczenia. Sprzedający nie ponosi już odpowiedzialności, ponieważ dostarczył towar zgodnie z umową.

Częste błędy

  1. Przekonanie, że sprzedający zawsze ponosi ryzyko, dopóki towar nie znajdzie się u Ciebie w domu — błąd, zwłaszcza przy zakupie z wysyłką
  2. Przekonanie, że nie musisz płacić, jeśli towar nigdy nie dotarł — zależy to od tego, kto ponosił ryzyko
  3. Niesprawdzenie ubezpieczenia przed przejściem ryzyka

Co powinieneś zrobić?

Jeśli ponosisz ryzyko, a towar zaginie: i tak płacisz. Jedynym wyjściem jest ubezpieczenie albo wystąpienie z roszczeniem wobec tego, kto faktycznie zawinił stratę (zwykle przewoźnika).

Powiązane paragrafy
Wszystkie §§ ustawy o sprzedaży towarów →
Pytania dotyczące tego paragrafu
Narzędzia