§ 33. Kiedy ustawa o windykacji wchodzi w życie

§ 33 określa, kiedy ustawa o windykacji zaczyna obowiązywać. Takie przepisy nazywa się przepisami o wejściu w życie. Chodzi o przepisy dotyczące daty rozpoczęcia obowiązywania.

Kiedy Storting (norweski parlament) uchwala ustawę, nie zawsze zaczyna ona obowiązywać tego samego dnia. Czasem urzędy, branże, sądy i obywatele potrzebują czasu, aby się przygotować. Wtedy ustawa może stanowić, że wchodzi w życie z dniem określonym przez Króla w Radzie Państwa.

„Król” oznacza tu Króla w Radzie Państwa. W zwykłym języku chodzi o rząd. To nie Król osobiście sam wybiera datę. Jest to formalny sposób, w jaki ustawa daje rządowi uprawnienie do ustalenia momentu rozpoczęcia obowiązywania.

W przypadku ustawy o windykacji ustalono datę 1 października 1989 r. Oznacza to, że przepisy ustawy zaczęły obowiązywać od tego dnia, z uwzględnieniem przepisów przejściowych wynikających z § 34.

Dlatego § 33 nie jest przepisem, z którego zwykle korzysta się dziś w typowej sprawie windykacyjnej. Nie mówi, czy naliczona Ci opłata windykacyjna jest prawidłowa. Nie mówi, czy windykator (inkassator) przestrzegał dobrej praktyki windykacyjnej (god inkassoskikk). Nie mówi, czy musisz zapłacić. Mówi tylko, kiedy ustawa zaczęła obowiązywać.

Mimo to przepis jest ważny. Bez przepisu o wejściu w życie mogłoby być niejasne, od kiedy ustawa wywołuje skutki. Ma to szczególne znaczenie dla roszczeń, które powstały w okresie, gdy ustawa zaczynała obowiązywać.

Dlaczego ten przepis znajduje się w ustawie?

Ponieważ każda ustawa musi mieć punkt początkowy. Ludzie muszą wiedzieć, który przepis obowiązuje w danym momencie.

Wyobraź sobie, że termin płatności (forfall) rachunku minął we wrześniu 1989 r., a sprawa windykacyjna rozpoczęła się w październiku 1989 r. Czy miała obowiązywać nowa ustawa o windykacji? Czy może stare przepisy? Wtedy potrzebne są zarówno § 33, jak i § 34.

§ 33 mówi, kiedy ustawa zaczyna obowiązywać. § 34 mówi, do jakich roszczeń ustawa ma zastosowanie w okresie przejściowym. Razem dają odpowiedź.

Dziś wydaje się to kwestią historyczną. Ale dla systemu prawnego jest to ważne. Przepisy o wejściu w życie sprawiają, że ustawa nie „wpływa” do porządku prawnego bez daty. Istnieje jasno określony moment.

Co oznacza „wchodzi w życie”?

Wejście w życie oznacza, że ustawa zaczyna obowiązywać. Przed wejściem w życie ustawa jest uchwalona, ale niekoniecznie obowiązuje. Po wejściu w życie przepisy można stosować.

Można to porównać do umowy, która została podpisana, ale obowiązuje dopiero od określonej daty. Możesz podpisać umowę najmu 15 czerwca, a najem zaczyna się 1 sierpnia. Tak samo ustawa może zostać uchwalona jednego dnia, a obowiązywać od innego.

W przypadku ustawy o windykacji datą tą jest 1 października 1989 r. Od tego momentu przepisy można było stosować do spraw objętych zakresem ustawy i przepisami przejściowymi.

Dlaczego Storting nie zawsze ustala datę bezpośrednio?

Czasem Storting to robi. Innym razem daje rządowi możliwość ustalenia daty. Może to być praktyczne.

Zanim ustawa wejdzie w życie, często trzeba wydać rozporządzenia (forskrifter). Organy nadzoru muszą przygotować procedury. Branża musi dostosować systemy. Trzeba zmienić formularze i pisma. Ludzie muszą otrzymać informacje.

Ustawa o windykacji reguluje całą branżę. Dotyczy licencji (bevillinger), nadzoru (tilsyn), zawiadomień, kosztów windykacji (inkassokostnader), obowiązku zachowania poufności (taushetsplikt) i sankcji. Naturalne jest, że władze potrzebowały możliwości ustalenia odpowiedniego terminu.

Gdy ustawa mówi „z dniem określonym przez Króla w Radzie Państwa”, rząd zyskuje elastyczność. Może wyznaczyć wejście w życie wtedy, gdy system będzie gotowy.

Czy § 33 ma znaczenie dla nowych spraw windykacyjnych?

Zwykle nie bezpośrednio. W dzisiejszych sprawach windykacyjnych ustawa już weszła w życie. Wtedy większe znaczenie mają inne paragrafy.

Jeśli otrzymasz roszczenie w windykacji (inkasso), ważniejsze będą: § 9 o zawiadomieniu o windykacji (inkassovarsel), § 10 o wezwaniu do zapłaty (betalingsoppfordring), § 17 o kosztach windykacji i § 8 o dobrej praktyce windykacyjnej.

§ 33 ma największe znaczenie, gdy czytasz ustawę z perspektywy historycznej albo musisz zrozumieć przejście od starego do nowego prawa. Dla zwykłych dłużników (skyldnere) rzadko ma on decydujące znaczenie.

Jednak w strukturze prawnej nadal jest częścią ustawy. Wyjaśnia, od kiedy ustawa wywołuje skutki.

Co się dzieje, jeśli ustawa nie weszła w życie?

Wtedy co do zasady nie można jej stosować jako obowiązującego prawa. Ustawa może być uchwalona, ale czekać na wejście w życie. W tym okresie trzeba stosować przepisy, które nadal obowiązują.

W przypadku ustawy o windykacji jest to kwestia historyczna, ponieważ ustawa weszła w życie 1 października 1989 r. Ale ta zasada jest ważna, gdy uchwalane są nowe ustawy. Zawsze trzeba sprawdzić, czy ustawa faktycznie weszła w życie.

Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy Storting uchwala nowe przepisy, ale pozostawia rządowi późniejsze ustalenie daty rozpoczęcia obowiązywania. Wtedy może być okres, w którym mówi się o „nowej ustawie”, a nadal obowiązuje stara.

Jeśli czytasz § 33, ponieważ masz zwykłą sprawę windykacyjną, przejdź do przepisów materialnych. Przepisy materialne to przepisy, które faktycznie rozstrzygają o prawach i obowiązkach.

Sprawdź § 9, jeśli chodzi o to, czy otrzymałeś prawidłowe zawiadomienie o windykacji. Sprawdź § 10, jeśli chodzi o wezwanie do zapłaty. Sprawdź § 17, jeśli chodzi o koszty windykacji. Sprawdź § 8, jeśli windykator postępował niewłaściwie.

Jeśli pytanie dotyczy przejścia między starymi a nowymi przepisami, czytaj § 34 razem z § 33. Sama data nie zawsze wystarczy.