§ 3. Konsumenci nie mogą zrzec się ochrony z ustawy
Ustawa o windykacji (inkassoloven) chroni Cię jako osobę prywatną, czyli konsumenta (forbruker). Oznacza to, że nikt nie może zawrzeć z Tobą umowy ani porozumienia, które dają Ci słabsze prawa niż te zapisane w ustawie. Umowa przewidująca krótsze terminy zapłaty (betalingsfrist) lub wyższe opłaty (gebyr), niż pozwala ustawa, jest całkowicie nieważna.
Tłumaczenie maszynowe z języka norweskiego. Obowiązuje tekst norweski. Przeczytaj oryginał po norwesku.Norsk English العربية Polski Українська
Tekst ustawy (tłumaczenie nieoficjalne)
Od przepisów zawartych w §§ 9 do 11, § 17 ust. 1 i § 19 lub wydanych na ich podstawie można odstąpić w drodze umowy między wierzycielem (fordringshaver) a dłużnikiem (skyldner), jednak nie na szkodę dłużnika, który zaciągnął zobowiązanie jako konsument. Od przepisów §§ 14, 15 i 16 ust. 1 można odstąpić w drodze umowy między wierzycielem a windykatorem (inkassator). Poza tym od ustawy nie można odstąpić w drodze umowy.
Co to oznacza?
W prawie istnieją dwa rodzaje przepisów. Niektóre obowiązują tylko wtedy, gdy strony nie ustaliły czegoś innego. Inne są bezwzględne i żadna prywatna umowa nie może ich zmienić. W przypadku osób prywatnych ustawa o windykacji należy do tej drugiej kategorii. Jest „bezwzględnie obowiązująca”.
To niezwykle ważna ochrona dla Ciebie, jeśli masz dług. Układ sił między dużym bankiem z zespołem prawników a zwykłą osobą, która ma trudności z zapłaceniem czynszu, jest bardzo nierówny. Gdyby ustawa nie była bezwzględnie obowiązująca, firmy mogłyby po prostu ukryć głęboko w warunkach, które akceptowałeś przy zamawianiu karty kredytowej, krótkie zdanie: „W przypadku windykacji (inkasso) masz tylko 2 dni, a opłata wynosi 5 000 koron”. Ponieważ zaznaczyłeś „akceptuję”, musiałbyś się z tym pogodzić.
Paragraf 3 kładzie temu kres. Mówi jasno i wyraźnie, że od najważniejszych zasad ustawy o windykacji (takich jak terminy wysyłania zawiadomień, prawo do złożenia skargi oraz limity tego, ile musisz zapłacić w opłatach) nie można odstąpić na szkodę konsumenta. Słowo „konsument” oznacza tutaj, że Twój dług pochodzi z Twojego życia prywatnego — na przykład kredyt mieszkaniowy, zakup mebli do salonu albo rachunek za prąd. Nie dotyczy to sytuacji, gdy dług pochodzi z prowadzonej przez Ciebie firmy.
Ty i firma windykacyjna (inkassoselskap) możecie jak najbardziej ustalić rzeczy, które są dla Ciebie korzystniejsze niż to, co mówi ustawa. Firma może na przykład dać Ci 30 dni zamiast wymaganych przez ustawę 14 dni. Jest to całkowicie zgodne z prawem. Nie może jednak dać Ci 10 dni.
Paragraf wyjaśnia też, że firmy, które dochodzą należności jedna dla drugiej (wierzyciel i windykator), mogą ustalić między sobą nieco inne zasady, ponieważ są stronami profesjonalnymi. Nigdy jednak nie może się to odbić na Tobie jako osobie prywatnej, która jest winna pieniądze.
Dlaczego firma windykacyjna nie może tworzyć własnych zasad?
Gdy masz problemy finansowe, często jesteś zdesperowany i zestresowany. Firmy windykacyjne wiedzą, że ludzie w kryzysie są często gotowi podpisać cokolwiek, żeby dostać trochę więcej czasu albo żeby sprawa nie trafiła do komornika (namsmannen).
Wyobraź sobie, że dzwoni firma windykacyjna i mówi: „Możemy dać Ci miesiąc odroczenia, ale musisz podpisać dokument, w którym zgadzasz się płacić dodatkową opłatę administracyjną w wysokości 2 000 koron miesięcznie i zrzekasz się prawa do skierowania sprawy do rady pojednawczej (forliksrådet)”. Wiele osób zgodziłoby się na to z czystej desperacji.
Właśnie przed takim wykorzystywaniem chroni ustawa. Jeśli firma zmusi Cię do zawarcia takiej umowy, nie musisz się nią potem przejmować. Umowa jest prawnie bezwartościowa. To przepisy ustawy o limitach opłat i terminach zawiadomień mają pierwszeństwo przed wszystkim. Płacisz tyle, ile mówi ustawa, i ani korony więcej, niezależnie od tego, na co zgodziłeś się przez telefon lub w portalu internetowym.
Porównanie: ustawa a umowa
| Co robi firma windykacyjna | Czy to zgodne z prawem? | Dlaczego? |
|---|---|---|
| Daje Ci 21 dni na zapłatę | Tak | To korzystniejsze dla Ciebie niż wymagane przez ustawę 14 dni |
| Żąda opłaty za zawiadomienie wysłane SMS-em | Nie | Ustawa wymaga pisemnego i formalnego zawiadomienia, aby można było żądać opłaty |
| Każe Ci podpisać zgodę na 5-dniowy termin | Nie | Ustawa przewiduje minimum 14 dni, bezwzględnie |
| Zwalnia Cię z odsetek za zwłokę (forsinkelsesrente) w grudniu | Tak | Korzystniejsze dla Ciebie, w pełni zgodne z prawem |
| Pobiera dodatkową opłatę za cotygodniowe telefony do Ciebie | Nie | Ustawa określa stawki maksymalne kosztów, które musisz pokryć |
Co się stanie, jeśli popełnisz błąd?
Jeśli zapłacisz opłaty, których w rzeczywistości nie jesteś winien, bo myślałeś, że umowa obowiązuje, pieniądze znikną z Twojego konta. Teoretycznie możesz żądać ich zwrotu, ponieważ zostały pobrane z naruszeniem bezwzględnie obowiązującej ustawy, ale wymaga to dużo czasu i energii. Znacznie lepiej znać swoje prawa przed zapłatą. Jeśli zaakceptujesz umowę naruszającą ustawę i nie zaprotestujesz, w praktyce jesteś wykorzystywany, a nikt tego nie powstrzymuje.
6
Przykład
Lars ma duży dług wobec sklepu internetowego. Firma windykacyjna wysyła mu ofertę planu spłaty (nedbetalingsplan). W umowie drobnym drukiem napisano, że Lars musi zapłacić 1 500 kr za ustanowienie planu spłaty oraz że termin na monit (purring) przy przyszłych opóźnieniach zostaje skrócony do 5 dni. Lars podpisuje ją elektronicznie, żeby mieć sprawę z głowy. Później Lars doczytuje i rozumie, że ustawa wyznacza ścisły limit opłat oraz że termin w zawiadomieniu o windykacji (inkassovarsel) musi zawsze wynosić co najmniej 14 dni. Kontaktuje się z firmą, odmawia zapłaty opłaty za ustanowienie planu i wskazuje, że 5-dniowy termin jest niezgodny z prawem. Firma twierdzi, że Lars „podpisał umowę”, ale Lars obstaje przy swoim. Lars ma rację. Ponieważ od ustawy nie można odstąpić na niekorzyść konsumentów, te warunki planu spłaty są nieważne.
Częste błędy
- Poczucie, że jest się związanym nieuczciwymi umowami zawartymi z firmą windykacyjną (inkassobyrå) w stresującej sytuacji.
- Przekonanie, że ogólne warunki zakupu („Terms and Conditions”), które zaakceptowałeś przy zakupie, mają pierwszeństwo przed norweską ustawą o windykacji.
- Przekonanie, że ta ochrona obowiązuje, jeśli prowadzisz jednoosobową działalność gospodarczą (przedsiębiorcy mają słabszą ochronę).
- Płacenie niezgodnych z prawem opłat w nadziei na uniknięcie kłopotów, zamiast żądania ich anulowania.
Co powinieneś zrobić?
Aby nie dać się nakłonić do zaakceptowania gorszych warunków niż te, do których masz prawo, powinieneś:
1. Zawsze czytaj szczegóły — Jeśli otrzymasz ofertę rozłożenia płatności, sprawdź dokładnie, jakie opłaty zostały doliczone. Czy zgadzają się ze zwykłymi stawkami windykacyjnymi? 2. Zgłoś sprzeciw na piśmie — Jeśli uważasz, że firma stosuje terminy lub opłaty sprzeczne z ustawą, wyślij pisemną skargę i powołaj się na § 3 ustawy o windykacji. Pokaż, że znasz swoje prawa. 3. Zapytaj o podstawę prawną — Jeśli pracownik mówi „taka jest nasza procedura”, odpowiedz: „Gdzie w ustawie jest napisane, że możecie tego żądać?” Rzetelna firma powinna móc wskazać tekst ustawy, a nie tylko własne procedury. 4. Prawo do skargi — Jeśli firma odmawia rezygnacji z nieuczciwej umowy, którą zawarłeś, możesz bezpłatnie złożyć na nią skargę do Norweskiej Komisji ds. Skarg na Usługi Finansowe (Finansklagenemnda) (jeśli chodzi o bank) lub do Komisji ds. Skarg na Windykację (Inkassoklagenemnda).