§ 34. Do jakich roszczeń stosuje się ustawa o windykacji
§ 34 określa, do jakich roszczeń stosuje się ustawa o windykacji (inkassoloven) w okresie przejścia od dawnych przepisów do nowej ustawy. Ustawa dotyczy roszczeń, których termin płatności (forfall) przypada po jej wejściu w życie. Dotyczy także roszczeń, których dochodzenie windykator (inkassator) zlecono po wejściu ustawy w życie.
Tłumaczenie maszynowe z języka norweskiego. Obowiązuje tekst norweski. Przeczytaj oryginał po norwesku.Norsk English العربية Polski Українська
Tekst ustawy (tłumaczenie nieoficjalne)
Ustawa ma zastosowanie do dochodzenia należności (inndriving) z tytułu roszczeń pieniężnych (pengekrav), których termin płatności przypada po wejściu ustawy w życie. Ustawa ma zastosowanie także do dochodzenia należności z tytułu roszczeń pieniężnych, których dochodzenie windykator otrzyma w zleceniu po wejściu ustawy w życie.
– – –
Co to oznacza?
§ 34 to przepis przejściowy. Wyjaśnia, do jakich spraw miała mieć zastosowanie ustawa o windykacji w chwili, gdy weszła w życie.
Gdy nowa ustawa zaczyna obowiązywać, często istnieją sprawy, które już są w toku. Termin płatności niektórych roszczeń minął, zanim ustawa zaczęła obowiązywać. Termin płatności innych przypada później. Niektóre sprawy zostały już przekazane do windykacji (inkasso). Inne trafiają do windykacji po wejściu ustawy w życie. Bez przepisów przejściowych może być niejasne, które przepisy obowiązują.
§ 34 rozwiązuje ten problem w przypadku ustawy o windykacji. Mówi o dwóch rzeczach.
Po pierwsze, ustawa ma zastosowanie do dochodzenia należności z tytułu roszczeń pieniężnych, których termin płatności przypada po wejściu ustawy w życie. Termin płatności to data, do której roszczenie powinno było zostać zapłacone. Jeśli termin płatności rachunku przypada po tym, jak ustawa zaczęła obowiązywać, do dochodzenia należności stosuje się ustawę o windykacji.
Po drugie, ustawa ma zastosowanie także do dochodzenia należności z tytułu roszczeń pieniężnych, których dochodzenie windykator otrzyma w zleceniu po wejściu ustawy w życie. Oznacza to, że nawet jeśli termin płatności roszczenia minął przed wejściem ustawy w życie, ustawa może mieć zastosowanie, jeśli windykator otrzymał zlecenie dopiero później.
Dzięki temu przejście było bardziej uporządkowane. Ustawa miała dotyczyć nie tylko nowych roszczeń. Miała dotyczyć także zleceń windykacyjnych udzielonych po jej wejściu w życie.
Dziś § 34 ma głównie znaczenie historyczne. Ustawa o windykacji weszła w życie 1 października 1989 r. W przypadku zwykłych spraw windykacyjnych okres przejściowy dawno minął. Przepis pokazuje jednak, jak ustawę należało stosować do roszczeń z okresu jej wejścia w życie.
Czym jest przepis przejściowy?
Przepis przejściowy to reguła, która mówi, jak przejść od starych przepisów do nowych. Odpowiada na pytanie: co dzieje się ze sprawami, które już istnieją, gdy ustawa zaczyna obowiązywać?
Bez przepisów przejściowych może pojawić się wiele trudnych pytań. Czy dawne roszczenia mają podlegać dawnej ustawie? Czy wszystkie sprawy mają zmienić przepisy tego samego dnia? Co, jeśli termin płatności roszczenia minął przed ustawą, ale zlecenie windykacyjne przyszło po ustawie? Co, jeśli sprawa była w trakcie postępowania?
§ 34 daje proste rozwiązanie. Wiąże stosowanie ustawy z dwoma momentami: terminem płatności i chwilą, w której windykator otrzymuje zlecenie.
Jest to praktyczne, ponieważ te momenty często można udokumentować. Termin płatności (forfallsdato) jest podany na fakturze. Moment zlecenia można udokumentować umową lub rejestracją u windykatora.
Co oznacza „termin płatności przypada po wejściu ustawy w życie”?
Roszczenie pieniężne staje się wymagalne, gdy ma zostać zapłacone. Jeśli na fakturze podano termin zapłaty (betalingsfrist) 15 listopada, terminem płatności jest zwykle 15 listopada.
Jeśli termin płatności przypada po wejściu ustawy w życie, do dochodzenia należności stosuje się ustawę o windykacji. W przypadku ustawy o windykacji chodzi o roszczenia, których termin płatności przypadł po 1 października 1989 r.
Miało to znaczenie, gdy ustawa była nowa. Faktura wysłana we wrześniu 1989 r., ale z terminem płatności w październiku 1989 r., mogła podlegać ustawie. Decydujące nie było koniecznie to, kiedy wysłano fakturę. Decydujące było to, kiedy przypadał termin płatności roszczenia.
Termin płatności ma znaczenie także w dzisiejszych przepisach o windykacji. Zawiadomienie o windykacji (inkassovarsel) zgodnie z § 9 można wysłać dopiero po terminie płatności roszczenia. Nie możesz zgodnie z prawem otrzymać zawiadomienia o windykacji, zanim termin zapłaty faktycznie minie.
Co oznacza „otrzyma w zleceniu dochodzenie”?
Chodzi o to, kiedy windykator otrzymuje sprawę. Wierzyciel (fordringshaver) może mieć roszczenie, ale nie przekazać go od razu do windykacji. Jeśli wierzyciel zleca sprawę windykatorowi dopiero po wejściu ustawy w życie, § 34 mówi, że do dochodzenia należności stosuje się ustawę.
Oznacza to, że ustawa mogła obejmować także starsze roszczenia, o ile zlecenie windykacyjne przyszło po dacie jej wejścia w życie.
Wyobraź sobie roszczenie, którego termin płatności minął przed 1 października 1989 r. Jeśli wierzyciel czekał i przekazał je windykatorowi dopiero po 1 października 1989 r., do dochodzenia należności miała mieć zastosowanie ustawa o windykacji.
Ma to sens. Gdy windykator zaczyna pracę po wejściu nowej ustawy, powinien przestrzegać jej wymagań. Byłoby bardziej skomplikowane, gdyby windykator musiał stosować dawne przepisy tylko dlatego, że faktura była nieco starsza.
Czy § 34 dotyczy zwykłych spraw windykacyjnych dzisiaj?
Zwykle nie bezpośrednio. Termin płatności większości dzisiejszych roszczeń przypadł długo po 1989 r. Nie ma wtedy rzeczywistego przejścia między dawną a nową ustawą o windykacji z 1989 r.
§ 34 może być jednak przydatny jako przykład działania przepisów przejściowych. Gdy pojawia się nowa ustawa lub większa zmiana prawa, podobne pytania mogą powrócić. Trzeba wtedy uważnie przeczytać przepisy przejściowe.
Dla Ciebie jako dłużnika (skyldner) dzisiaj ważniejsze są inne przepisy. Czy otrzymałeś zawiadomienie o windykacji? Czy termin wynosił co najmniej 14 dni? Czy wezwanie do zapłaty (betalingsoppfordring) ma prawidłową treść? Czy roszczenie jest kwestionowane? Czy koszty są zgodne z prawem?
§ 34 zwykle nie daje odrębnego argumentu w zwykłej sprawie z 2026 r. Przede wszystkim wyjaśnia, jak ustawa miała być stopniowo wprowadzana.
Co się dzieje, jeśli roszczenie nie mieści się w przepisie przejściowym?
Wtedy trzeba sprawdzić, jakie przepisy obowiązywały wcześniej. Przepisy przejściowe rozstrzygają, który zestaw przepisów się stosuje.
W przypadku ustawy o windykacji ma to w dużej mierze znaczenie historyczne. Zasada jest jednak ważna. Gdy prawo się zmienia, dawne sprawy mogą czasem podlegać dawnym przepisom, a nowe sprawy – nowym przepisom.
Dlatego przy zmianach prawa zawsze sprawdzaj przepisy przejściowe. Nie czytaj tylko zasady ogólnej. Sprawdź też, od kiedy obowiązuje i jakich spraw dotyczy.
Przykłady
Kari otrzymała rachunek we wrześniu 1989 r.. Termin zapłaty upływał 10 października 1989 r. Ustawa o windykacji weszła w życie 1 października 1989 r. Termin płatności roszczenia przypadł po wejściu ustawy w życie. Zgodnie z § 34 do dochodzenia należności stosuje się ustawę o windykacji. Oznacza to, że jeśli roszczenie miało być później dochodzone, dochodzenie należności musiało być zgodne z przepisami ustawy o windykacji. Wierzyciel i windykator musieli przestrzegać przepisów o zawiadomieniu o windykacji, wezwaniu do zapłaty, dobrej praktyce windykacyjnej (god inkassoskikk) i kosztach.
Wobec Oli istniało roszczenie, którego termin płatności przypadł w sierpniu 1989 r.. Wierzyciel początkowo niewiele robił w tej sprawie. W listopadzie 1989 r. wierzyciel przekazał sprawę windykatorowi. Choć termin płatności roszczenia przypadł przed wejściem ustawy w życie, windykator otrzymał zlecenie po jej wejściu w życie. Zgodnie z § 34 do dochodzenia należności stosuje się ustawę o windykacji. Pokazuje to, że przepis przejściowy nie brał pod uwagę tylko terminu płatności. Brał pod uwagę także to, kiedy windykator otrzymał zlecenie.
Częste błędy
- Przekonanie, że przepisy przejściowe dotyczą tylko daty wysłania faktury
- Zapominanie, że termin płatności i zlecenie windykacyjne mogą przypadać w dwóch różnych momentach
- Czytanie § 33 bez § 34
- Przekonanie, że § 34 daje odrębne prawa we wszystkich współczesnych sprawach windykacyjnych
- Mylenie przepisów przejściowych z przedawnieniem (foreldelse)
Co powinieneś zrobić?
Jeśli czytasz § 34, ponieważ badasz dawną sprawę windykacyjną, ustal trzy daty.
Najpierw ustal termin płatności. To data, do której roszczenie powinno było zostać zapłacone.
Następnie ustal datę wejścia ustawy w życie. W przypadku ustawy o windykacji był to 1 października 1989 r.
Na koniec ustal datę, w której windykator otrzymał zlecenie. Jeśli zlecenie przyszło po wejściu ustawy w życie, ustawa może mieć zastosowanie, nawet jeśli termin płatności roszczenia minął wcześniej.
Jeśli Twoja sprawa to zwykła współczesna sprawa windykacyjna, skorzystaj raczej z § 9, § 10, § 11 i § 17. To one częściej rozstrzygają, ile musisz zapłacić i czy windykator postąpił prawidłowo.