§ 2. Czym właściwie jest firma windykacyjna?
Ten paragraf definiuje najważniejsze pojęcia w branży windykacyjnej. Odróżnia firmy, które zajmują się windykacją (windykacja, inkasso) zawodowo (ściągają pieniądze dla innych), od firm, które same dochodzą swoich niezapłaconych rachunków. Stanowi też, że firmy wykupujące długi od innych, aby samodzielnie je ściągać, prowadzą działalność windykacyjną (inkassovirksomhet).
Tłumaczenie maszynowe z języka norweskiego. Obowiązuje tekst norweski. Przeczytaj oryginał po norwesku.Norsk English العربية Polski Українська
Tekst ustawy (tłumaczenie nieoficjalne)
Przez działalność windykacyjną rozumie się zarobkowe lub stałe dochodzenie wymagalnych roszczeń pieniężnych (forfalt pengekrav) na rzecz innych. Obejmuje ona ponadto wykup wymagalnych roszczeń pieniężnych i windykację własną (egen inndriving) tych roszczeń.
Przez windykatora (inkassator) rozumie się przedsiębiorstwo posiadające licencję (bevilling) na prowadzenie działalności windykacyjnej.
Co to oznacza?
Ten paragraf działa jak słownik dla pozostałej części ustawy o windykacji. Wyjaśnia dokładnie, jaki rodzaj pracy reguluje ustawa. Bez tych definicji firmom łatwo byłoby znaleźć luki w prawie. Ustawa określa trzy główne rzeczy, które podlegają przepisom o windykacji.
Po pierwsze, określa, czym jest „działalność windykacyjna”. Jeśli firma zajmuje się ściąganiem pieniędzy dla innych firm — i robi to regularnie oraz w celu zarobku (zarobkowo) — prowadzi windykację. To klasyczne firmy windykacyjne (inkassobyrå), takie jak Kredinor, Intrum i Svea. Same niczego nie produkują, ich jedynym zadaniem jest posprzątanie sytuacji, gdy ty czy ja nie zapłaciliśmy rachunków firmie energetycznej albo siłowni.
Po drugie, ustawa stanowi, że „wykup wymagalnych roszczeń pieniężnych” i dochodzenie ich również jest windykacją. To dziś bardzo powszechna praktyka. Załóżmy, że bank ma 100 klientów, którzy nie spłacili rachunku karty kredytowej. Bankowi nie chce się tracić czasu na dzwonienie i wysyłanie listów do tych klientów. Zamiast tego sprzedaje cały pakiet niespłaconych długów firmie windykacyjnej za niewielkie pieniądze. Firma windykacyjna jest teraz właścicielem długu i próbuje ściągnąć od ciebie całą kwotę. Ustawa stanowi, że to również podlega surowym przepisom o windykacji.
Po trzecie, ustawa definiuje słowo „windykator”. To po prostu prawnicze określenie firmy, która otrzymała od państwa zgodę (licencję) na prowadzenie windykacji. Oznacza to, że nie każdy może założyć firmę windykacyjną w garażu. Musisz mieć zezwolenie, musisz znać przepisy i podlegasz nadzorowi (tilsyn) Norweskiego Urzędu Nadzoru Finansowego (Finanstilsynet).
Ustawa wspomina także o „windykacji własnej”. Jeśli stolarz, z którego usług korzystałeś, sam wysyła monity (purring) i zawiadomienia o windykacji (inkassovarsel), zamiast korzystać z firmy, prowadzi windykację własną. Nawet jeśli robi to sam, musi przestrzegać tych samych surowych zasad dotyczących zawiadomień i terminów co profesjonalna firma.
Co oznacza sprzedaż twojego długu?
Wiele osób przeżywa szok, gdy logują się do bankowości internetowej i widzą, że dług wobec Bank Norwegian lub Komplett nagle zniknął, a potem dostają pocztą list od firmy, o której nigdy nie słyszeli, z żądaniem zapłaty dokładnie tej samej kwoty.
Nazywa się to wykupem portfela, czyli zmianą właściciela długu. Jest to całkowicie legalne i dzieje się w Norwegii każdego dnia. Pierwotna firma sprzedaje twój dług, aby od razu odzyskać trochę pieniędzy, zamiast ryzykować, że nigdy nie dostanie zapłaty.
Dla ciebie jako osoby zadłużonej nie zmienia to właściwie niczego z prawnego punktu widzenia. Jesteś winien dokładnie tyle samo i masz dokładnie te same prawa co wcześniej. Nowa firma nie może nagle podwoić oprocentowania, doliczyć wymyślonych opłat ani anulować planu spłaty (nedbetalingsplan), który już uzgodniłeś z poprzednim właścicielem. Warunki przechodzą razem z długiem. Różnica polega tylko na tym, komu płacisz i do kogo dzwonisz, jeśli potrzebujesz odroczenia.
Co się stanie, jeśli popełnisz błąd?
Jeśli zignorujesz żądania firmy, która kupiła twój dług, z tego powodu, że jej nie znasz, dług będzie po prostu dalej rósł. Prawo jest po ich stronie i będą doliczać odsetki oraz opłaty sądowe, aż kwota będzie wielokrotnie wyższa niż pierwotna. W najgorszym razie sprawa zakończy się potrąceniami z twojego wynagrodzenia.
Dla firm prowadzących „windykację własną”: jeśli popełnisz błąd przy terminach albo zażądasz niedozwolonych opłat, dłużnik (skyldner) może odmówić zapłaty opłat, a ty tracisz prawo do pokrycia swoich kosztów.
Przykłady
Jonas jako student wziął kredyt konsumpcyjny na 50 000 kr. Miał problemy ze spłatą i minął termin płatności (forfall) kredytu. Po roku dostaje list od firmy o nazwie „Gjeldsoppkjøp AS”. Piszą, że są teraz właścicielem jego kredytu, i proszą go o wpłatę całości na ich numer konta. Jonas się boi i myśli, że padł ofiarą oszustwa, bo nigdy nie pożyczał pieniędzy od tej firmy. Jonas dzwoni do pierwotnego banku, który potwierdza, że sprzedał jego dług. Zgodnie z ustawą o windykacji „Gjeldsoppkjøp AS” jest teraz formalnie wierzycielem (kreditor) (tym, komu jest winien pieniądze), a ściągając dług, prowadzi działalność windykacyjną. Jonas zawiera z nową firmą umowę o spłacie. Warunki są takie same jak w pierwotnej umowie kredytowej.
Sara prowadzi mały salon fryzjerski. Klientka wyszła bez zapłacenia rachunku na 2 500 kr po dużym zabiegu koloryzacji. Sara nie chce płacić firmie windykacyjnej za zajęcie się sprawą, więc sama wysyła zawiadomienie o windykacji i wezwanie do zapłaty (betalingsoppfordring). Nazywa się to „windykacją własną”. Skoro to robi, musi przestrzegać przepisów ustawy o windykacji dotyczących terminów i zawiadomień, mimo że nie jest oficjalną firmą windykacyjną (windykatorem). Nie może na przykład żądać opłat wyższych niż te ustalone przez państwo.
Częste błędy
- Przekonanie, że dług został umorzony, bo pierwotny bank mówi „sprawa jest u nas zakończona”.
- Odmowa zapłaty nowej firmie, bo „nigdy nie podpisałem z wami żadnej umowy”.
- Jako właściciel małej firmy: przekonanie, że możesz dochodzić swoich faktur, jak chcesz, bez przestrzegania przepisów ustawy o windykacji dotyczących terminów i opłat.
- Przekonanie, że zwykła kancelaria adwokacka to to samo co firma windykacyjna (adwokaci mogą prowadzić windykację, ale mają osobne zezwolenie).
Co powinieneś zrobić?
Gdy dostaniesz list z informacją, że twój dług zmienił właściciela albo że nieznana firma windykacyjna przejęła sprawę, zrób następujące rzeczy:
1. Sprawdź, czy kwota się zgadza — Porównaj żądanie z tym, co byłeś pierwotnie winien, plus zwykłe odsetki. Jeśli kwota wzrosła z dnia na dzień o wiele tysięcy koron, poproś o szczegółowe zestawienie. 2. Potwierdź zmianę właściciela — Nie masz pewności, czy list jest prawdziwy? Zadzwoń do pierwotnego banku lub firmy, której byłeś winien pieniądze, i zapytaj, czy przekazali sprawę właśnie tej firmie. 3. Zmień numer konta w bankowości internetowej — Upewnij się, że nie płacisz dalej na stary numer konta poprzedniego właściciela. Pieniądze mogą utknąć na całe tygodnie, zanim firma je odnajdzie. 4. Skontaktuj się, aby znaleźć rozwiązanie — Firmy wykupujące długi często kupiły je tanio. Dlatego bardzo często są otwarte na korzystne i elastyczne umowy o spłacie. Zadzwoń do nich i zaproponuj kwotę, którą jesteś w stanie płacić co miesiąc.