§ 4. Kto może prowadzić firmę windykacyjną?
Aby prowadzić firmę windykacyjną (inkassoselskap) w Norwegii, przedsiębiorstwo musi być wpisane do Rejestru Przedsiębiorstw (Foretaksregisteret) i mieć oficjalną licencję (bevilling), czyli zgodę państwa. Ponadto firma musi mieć „zdrowe finanse” — jej majątek musi być większy niż jej długi. Windykację (inkasso) mogą prowadzić także adwokaci i banki na podstawie własnych, surowych licencji.
Tłumaczenie maszynowe z języka norweskiego. Obowiązuje tekst norweski. Przeczytaj oryginał po norwesku.Norsk English العربية Polski Українська
Tekst ustawy (tłumaczenie nieoficjalne)
Działalność windykacyjna (inkassovirksomhet) może być prowadzona wyłącznie przez przedsiębiorstwa wpisane do Rejestru Przedsiębiorstw i posiadające licencję, o ile z ustępów od trzeciego do piątego nie wynika inaczej.
Licencja windykacyjna (inkassobevilling) ogranicza się albo do dochodzenia należności (inndriving) z tytułu wymagalnych roszczeń pieniężnych (forfalt pengekrav) na rzecz innych, albo do nabywania wymagalnych roszczeń pieniężnych i ich windykacji własnej (egen inndriving). Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która ma licencję na zarobkowe lub stałe dochodzenie wymagalnych roszczeń pieniężnych na rzecz innych, musi być wypłacalna, to znaczy wartość aktywów przedsiębiorstwa musi przewyższać łączne zobowiązania przedsiębiorstwa. To samo dotyczy sytuacji, gdy taką działalność prowadzi spółka jawna, w której jednym lub kilkoma wspólnikami jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, albo spółka komandytowa, w której jednym lub kilkoma komplementariuszami jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością.
Działalność windykacyjna polegająca na zarobkowym i stałym dochodzeniu wymagalnych roszczeń pieniężnych na rzecz innych może być prowadzona także na podstawie norweskiej licencji adwokackiej (advokatbevilling).
Działalność windykacyjna polegająca na nabywaniu i dochodzeniu wymagalnych wierzytelności może być prowadzona bez licencji przez instytucje uprawnione do prowadzenia działalności finansowej na podstawie ustawy o instytucjach finansowych (finansforetaksloven).
Działalność windykacyjna polegająca na zarobkowym lub stałym dochodzeniu wymagalnych roszczeń pieniężnych na rzecz innych może, niezależnie od ustępu pierwszego, być prowadzona tymczasowo przez osoby spełniające wymagania ustawy o kwalifikacjach zawodowych (yrkeskvalifikasjonsloven), rozdział 2.
Co to oznacza?
Kiedy masz dług i dostajesz list od firmy windykacyjnej, może to być przerażające. Firma ma dużą władzę — może doliczać opłaty (gebyr), a w końcu poprosić komornika (namsmannen) o potrącenie z Twojego wynagrodzenia. Ponieważ ta władza jest tak duża, społeczeństwo zdecydowało, że branża windykacyjna musi być ściśle regulowana. Ten paragraf dotyczy samego „biletu wstępu”, czyli prawa do prowadzenia takiej działalności.
Przede wszystkim ustawa mówi, że nikt nie może prowadzić windykacji „na czarno” ani z niezarejestrowanej firmy w garażu. Firma musi być formalnie zarejestrowana, a co najważniejsze: musi złożyć wniosek o licencję windykacyjną i ją otrzymać. To państwowy znak jakości, który pokazuje, że firma może ściągać pieniądze w imieniu innych. Licencje te wydaje Norweski Urząd Nadzoru Finansowego (Finanstilsynet), który uważnie pilnuje, by firmy postępowały właściwie.
Dalej paragraf mówi, że firma musi być „wypłacalna” (suffisient). To stare fachowe określenie oznaczające, że firma nie może być na skraju bankructwa. Wartość tego, co firma posiada, musi być wyższa niż jej długi. Dlaczego prawo się tym interesuje? Wyobraź sobie, że firma windykacyjna ściąga od Ciebie 50 000 koron w imieniu Twojego stolarza. Płacisz pieniądze firmie windykacyjnej. Jeśli firma windykacyjna zbankrutuje następnego dnia — zanim zdąży przekazać pieniądze stolarzowi — stolarz w najgorszym przypadku może zażądać od Ciebie pieniędzy jeszcze raz. Wymagając, by firmy windykacyjne miały solidne finanse, prawo chroni zarówno Ciebie, jak i osobę, której faktycznie jesteś winien pieniądze.
Paragraf wymienia też dwa ważne wyjątki od wymogu posiadania własnej licencji windykacyjnej. Po pierwsze, norwescy adwokaci mogą prowadzić windykację na podstawie swojej licencji adwokackiej. Adwokaci już teraz muszą spełniać surowe wymagania etyczne i finansowe. Po drugie, banki i instytucje finansowe mogą skupować i ściągać długi bez dodatkowej licencji, ponieważ są już ściśle regulowane przez ustawę o umowach finansowych (finansavtaleloven) i regularnie kontrolowane przez państwo.
Dlaczego jest to ważne dla Ciebie jako konsumenta (forbruker)?
Być może zastanawiasz się, dlaczego miałby Cię obchodzić kapitał zakładowy czy rejestracja firmy, która wysyła Ci rachunki. Odpowiedź brzmi: chodzi o Twoje bezpieczeństwo.
Czasami siatki przestępcze, oszuści albo po prostu nieświadomi właściciele firm próbują występować jako „firmy windykacyjne”, żeby zastraszyć ludzi i zmusić ich do zapłaty. Wysyłają listy z groźbami i fałszywymi logo, żądają horrendalnych „opłat karnych” i grożą, że jutro zapuka do Ciebie policja, jeśli natychmiast nie przelejesz pieniędzy przez VIPPS.
Ponieważ prawo jest tak surowe co do tego, kto może prowadzić windykację, masz bardzo proste narzędzie do zdemaskowania takich oszustów: możesz ich sprawdzić. Jeśli firma, która się z Tobą kontaktuje, nie ma licencji windykacyjnej, nie ma żadnej władzy. Opłaty, których żąda, są nieważne i nie może ona przekazać Twojej sprawy komornikowi. Ta ochrona powstrzymuje „działalność torpedową” i zorganizowane wymuszenia.
Co się dzieje, jeśli windykator (inkassator) nie ma licencji?
Jeśli firma ściąga pieniądze na rzecz innych bez licencji, łamie prawo i może zostać ukarana grzywną. Dla Ciebie jako osoby, która ma dług, oznacza to, że praca tej firmy jest nielegalna. Nie musisz płacić jej ani grosza tytułem opłat. Sama należność główna (hovedkrav) (na przykład rachunek za sweter, który faktycznie kupiłeś) nie znika, ale dodatkowe tysiące koron, których firma żąda za „pracę windykacyjną”, są nieważne.
Przykłady
Eva popadła w konflikt z byłym wynajmującym o swój depozyt (depositum). Wynajmujący jest wściekły i mówi, że „wyśle na tę sprawę swoich chłopaków”. Kilka dni później Eva dostaje agresywny list od firmy, która nazywa się „Oslo Gjeldsinndrivelse AS”. Firma żąda 20 000 koron w ciągu trzech dni i dolicza opłatę w wysokości 5 000 koron za kłopot. Eva się boi, ale wyszukuje nazwę w internetowym rejestrze podmiotów Norweskiego Urzędu Nadzoru Finansowego. Okazuje się, że ta firma nie ma żadnej licencji windykacyjnej. Prowadzi więc nielegalną windykację. Eva może zatem wyrzucić list (albo zgłosić go na policję). Firma nie ma żadnego prawnego prawa do ściągania pieniędzy ani do rejestrowania wobec niej wpisów o zaległości płatniczej (betalingsanmerkning).
Jonas dostaje pocztą zawiadomienie o windykacji (inkassovarsel), ale nadawcą nie jest zwykła firma windykacyjna — to kancelaria adwokacka. Jonas myśli, że kancelaria próbuje go oszukać, by zapłacił drogie honoraria adwokackie za zwykły rachunek za prąd. Dzwoni do nich, żeby się poskarżyć. Kancelaria spokojnie wyjaśnia, że prowadzi dochodzenie należności dla dostawcy prądu, do czego ma pełne prawo na podstawie ustawy o windykacji § 4. Zapewnia Jonasa, że opłaty, których żąda, to dokładnie te same niskie stawki maksymalne (maksimalsats), jakie stosowałaby zwykła firma windykacyjna, ponieważ mimo że są adwokatami, muszą przestrzegać przepisów ustawy o windykacji dotyczących opłat.
Częste błędy
- Zapłacenie „opłaty windykacyjnej” firmie, o której nigdy nie słyszałeś, bez sprawdzenia, czy jest prawdziwa.
- Przekonanie, że zwykłe biuro rachunkowe może prowadzić windykację dla swoich klientów (potrzebuje własnej licencji).
- Uleganie zastraszeniu przez listy używające słów takich jak „Zawiadomienie o przymusowym ściągnięciu należności”, nawet jeśli pochodzą od niezarejestrowanej firmy.
- Jako właściciel firmy: zlecenie windykacji „twardemu” znajomemu zamiast skorzystania z legalnej firmy.
Co powinieneś zrobić?
Jeśli masz wątpliwości, czy otrzymany list pochodzi od prawdziwej firmy windykacyjnej, zrób tak:
1. Wejdź na Finanstilsynet.no — Użyj wyszukiwarki „Virksomhetsregisteret” (rejestr podmiotów). Wpisz nazwę firmy, która wysłała Ci list. 2. Sprawdź status — Jeśli jako rodzaj koncesji widnieje „Inkassovirksomhet”, firma jest prawdziwa i podlega regulacjom. 3. Poproś o dowód — Jeśli nie możesz jej znaleźć, wyślij e-mail z pytaniem: „Czy mogą Państwo przedstawić dokumentację potwierdzającą, że mają Państwo licencję windykacyjną od Finanstilsynet?” Nieuczciwe podmioty zwykle się wycofują, gdy widzą, że znasz swoje prawa. 4. Zgłoś to — Jeśli ktoś prowadzi wobec Ciebie nielegalną działalność windykacyjną, możesz powiadomić Norweski Urząd Nadzoru Finansowego. Urząd surowo reaguje na takie praktyki.