§ 21. Koszty, gdy sprawa windykacyjna przechodzi do windykacji sądowej

§ 21 jest krótki, ale ważny. Mówi, że gdy sprawa windykacyjna (inkasso) przechodzi do windykacji sądowej, o kosztach nie decydują już tylko przepisy ustawy o windykacji dotyczące kosztów pozasądowych. Wtedy obowiązują przepisy o kosztach postępowania zawarte w przepisach procesowych.

Windykacja sądowa oznacza, że należność jest dochodzona za pośrednictwem wymiaru sprawiedliwości lub organów egzekucyjnych. Może to być na przykład wniosek pojednawczy (forliksklage), wyrok, nakaz zapłaty, zajęcie komornicze (utlegg) lub inna forma egzekucji. To poważniejszy krok niż zwykła windykacja.

Zanim sprawa tam trafi, zwykle otrzymujesz zawiadomienie o windykacji (inkassovarsel) i wezwanie do zapłaty (betalingsoppfordring). Musisz dostać termin na zapłatę lub zgłoszenie sprzeciwu (innsigelse). Jeśli nie zapłacisz, a sprawa nie zostanie rozwiązana, może ona pójść dalej.

Gdy sprawa przechodzi na drogę sądową, mogą pojawić się nowe koszty. Mogą to być opłaty sądowe, opłata (gebyr) dla komornika (namsmannen), koszty postępowania i ewentualne koszty pomocy prawnej. § 21 mówi, że te koszty nie podlegają tym samym przepisom co zwykłe wynagrodzenie windykacyjne (inkassosalær). Podlegają przepisom procesowym.

Przepisy procesowe to zasady, według których sprawy są rozpatrywane w wymiarze sprawiedliwości. Dla zwykłych ludzi chodzi o to: gdy sprawa trafia do sądu lub do komornika, koszty mogą wyglądać inaczej. Może to być droższe niż zwykła windykacja. Dlatego powinieneś traktować pisma w sprawach sądowych poważnie.

Czym różni się windykacja pozasądowa od sądowej?

Windykacja pozasądowa (utenrettslig inndriving) to windykacja, zanim sprawa trafi do organów państwowych. To listy, wezwania do zapłaty, telefony, ugody ratalne (betalingsavtale) i zwykłe działania przypominające. Koszty na tym etapie regulują przede wszystkim §§ 17 do 20.

Windykacja sądowa ma miejsce, gdy sprawa zostaje przekazana do organów publicznych. Może to być rada pojednawcza, sąd rejonowy (tingretten) lub komornik. Wtedy stosuje się środki prawne, aby ustalić lub wyegzekwować należność.

Prosty przykład: dostajesz zawiadomienie o windykacji. To jest etap pozasądowy. Dostajesz wezwanie do zapłaty od firmy windykacyjnej (inkassobyrå). To też jest etap pozasądowy. Sprawa zostaje skierowana do rady pojednawczej. Wtedy jesteś już na drodze sądowej. Sprawa trafia do komornika w celu zajęcia komorniczego. Wtedy jest to windykacja sądowa.

Ta granica ma duże znaczenie dla kosztów. Przed windykacją sądową obowiązują ramy ustawy o windykacji. Później zaczynają obowiązywać przepisy procesowe.

Czy to oznacza, że zawsze musisz zapłacić koszty sądowe?

Nie. § 21 mówi, które przepisy się stosuje. Nie mówi, że zawsze musisz zapłacić wszystko.

To, czy musisz zapłacić koszty postępowania, zależy od przepisów dotyczących danego postępowania. Znaczenie może mieć to, czy roszczenie było zasadne, czy przegrałeś sprawę, czy miałeś rozsądny powód, by sprawa została rozpatrzona, i jakie koszty były niezbędne.

Jeśli kwestionujesz (bestride) roszczenie z dobrego powodu, błędem może być zapłacenie wszystkiego ze strachu. Musisz jednak odpowiedzieć w uporządkowany sposób. Jeśli zignorujesz pisma sądowe, sprawa może pójść dalej bez uwzględnienia twoich sprzeciwów.

Wiele osób popełnia błąd, traktując pismo z rady pojednawczej lub od komornika jak „kolejny list windykacyjny”. Nie rób tego. Gdy sprawa jest na drodze sądowej, terminy mogą mieć większe znaczenie. Brak odpowiedzi może skutkować rozstrzygnięciem na twoją niekorzyść.

Dlaczego istnieje § 21?

§ 21 porządkuje granicę między dwoma zbiorami przepisów. Ustawa o windykacji zawiera własne przepisy o windykacji pozasądowej. Sprawy sądowe mają jednak własne przepisy. Trzeba więc wiedzieć, który system obowiązuje.

Bez § 21 mogłoby być niejasne, czy limity kosztów z ustawy o windykacji mają dotyczyć także opłat sądowych i kosztów postępowania. Przepis ten mówi, że w windykacji sądowej obowiązują przepisy procesowe.

Nie oznacza to, że ustawa o windykacji traci wszelkie znaczenie. Na przykład nadal może mieć znaczenie, czy windykator (inkassator) przestrzegał § 11 przed windykacją sądową. § 11 mówi, że windykator musi wysłać wezwanie do zapłaty z uprzedzeniem o windykacji sądowej, terminy muszą upłynąć, a roszczenie musi zostać ocenione jako zasadne.

Jeśli windykator przejdzie do windykacji sądowej zbyt wcześnie, może to mieć konsekwencje. Jednak same koszty postępowania sądowego ocenia się według innych przepisów.

Co się dzieje, gdy sprawa trafia do komornika?

Gdy sprawa trafia do komornika, może zostać złożony wniosek o zajęcie komornicze. Zajęcie komornicze oznacza, że należność może zostać zaspokojona z wynagrodzenia, rachunku bankowego lub majątku. Nie dzieje się to tylko dlatego, że chce tego firma windykacyjna. Musi istnieć podstawa prawna i muszą być przestrzegane przepisy procesowe.

Koszty takich kroków podlegają odrębnym przepisom. Mogą pojawić się opłaty. Może to też mieć praktyczne skutki dla twoich finansów.

Jeśli dostaniesz pismo od komornika, przeczytaj je dokładnie w całości. Sprawdź, jakiego roszczenia dotyczy. Sprawdź termin. Sprawdź, czy możesz zapłacić, zawrzeć ugodę lub wnieść sprzeciw. Nie czekaj, aż potrącenie z wynagrodzenia (lønnstrekk) zostanie już uruchomione.

Traktuj pisma sądowe poważnie. Sprawdź, czy pismo pochodzi z rady pojednawczej, sądu rejonowego czy od komornika. To coś innego niż zwykły list windykacyjny.

Sprawdź termin. Zapisz go tego samego dnia. Najlepiej ustaw przypomnienie w telefonie.

Zbierz dokumenty. Czy zapłaciłeś? Czy wypowiedziałeś umowę? Czy zwróciłeś towar? Czy masz e-mail, potwierdzenie z Vipps lub wyciąg z konta?

Odpowiadaj właściwym kanałem. Jeśli w piśmie jest napisane, że musisz odpowiedzieć radzie pojednawczej, samo napisanie do firmy windykacyjnej nie zawsze pomoże.

Jeśli roszczenie jest zasadne, spróbuj zapłacić lub zawrzeć ugodę, zanim koszty wzrosną. Jeśli roszczenie jest błędne, zakwestionuj je wyraźnie i dołącz dowody.