§ 15. Windykator musi informować wierzyciela

§ 15 dotyczy relacji między windykatorem a wierzycielem. Wierzyciel to osoba, do której należy roszczenie. Windykator to ten, komu zlecono jego ściągnięcie.

Gdy wierzyciel przekazuje roszczenie do windykacji (inkasso), nie traci zainteresowania sprawą. Roszczenie nadal należy do wierzyciela. Windykator wykonuje pracę, ale w imieniu wierzyciela. Dlatego wierzyciel musi wiedzieć, co się dzieje.

Wierzyciel może potrzebować wielu informacji. Czy dłużnik zapłacił? Czy dłużnik zakwestionował (bestride) roszczenie? Czy dłużnik poprosił o ugodę ratalną (betalingsavtale)? Czy sprawa trafiła do rady pojednawczej (forliksrådet)? Czy wpłynęła częściowa płatność? Czy ściągnięcie roszczenia jest niemożliwe? To informacje, których wierzyciel potrzebuje, aby zrozumieć sprawę.

Ustawa nie określa dokładnie, jak często windykator musi informować wierzyciela. Nie mówi też, że każde, nawet najmniejsze działanie musi być zgłaszane tego samego dnia. Chodzi o to, by wierzyciel był informowany w należyty sposób.

W przypadku dużych klientów profesjonalnych odbywa się to często za pomocą systemów. Bank, firma energetyczna lub operator telekomunikacyjny może mieć cyfrowy dostęp do statusu sprawy. Mniejsi wierzyciele mogą otrzymywać e-maile lub pisemne raporty. Ustawa nie wymaga jednej konkretnej metody. Wymaga, aby wierzyciel rzeczywiście otrzymywał potrzebne informacje.

Druga część § 15 dotyczy sytuacji, gdy zlecenie zostało zakończone. Wtedy windykator musi przekazać pisemne zestawienie. Oznacza to pisemny przegląd sprawy. Musi on pokazywać trzy rzeczy: czego żądano od dłużnika, co dłużnik zapłacił i jakiego wynagrodzenia żąda windykator.

Jest to ważne, ponieważ w sprawie windykacyjnej pieniądze przepływają w różnych kierunkach. Dłużnik może płacić należność główną (hovedkrav), odsetki, opłaty (gebyr) i koszty. Windykator może mieć prawo do wynagrodzenia za swoją pracę. Wierzyciel musi móc zobaczyć, ile wpłynęło, ile zostało potrącone i ile jest przekazywane dalej.

Co musi zawierać zestawienie końcowe?

Zestawienie końcowe ma sprawić, że sprawa będzie zrozumiała. Wierzyciel nie powinien musieć zgadywać, co się wydarzyło.

Po pierwsze, zestawienie musi pokazywać, czego żądano od dłużnika. Chodzi o całe roszczenie w takiej postaci, w jakiej zostało skierowane do dłużnika. Może to być należność główna, odsetki za zwłokę (forsinkelsesrente), opłata za monit (purregebyr), wynagrodzenie windykacyjne (inkassosalær) i inne zgodnie z prawem doliczone koszty.

Następnie zestawienie musi pokazywać, co dłużnik zapłacił. Może to być pełna płatność, częściowa płatność lub nic. Jeśli dłużnik płacił w kilku ratach, zestawienie powinno przejrzyście przedstawiać te płatności.

Na koniec zestawienie musi pokazywać, jakiego wynagrodzenia żąda windykator. Wynagrodzenie oznacza zapłatę za pracę i koszty. Może to być honorarium windykatora, opłaty lub inne koszty wynikające z umowy między windykatorem a wierzycielem.

Oznacza to, że wierzyciel otrzymuje rozliczenie sprawy. Ile zażądano? Ile wpłynęło? Ile bierze windykator? Ile dostaje wierzyciel?

Bez takiego zestawienia łatwo o bałagan. Wierzyciel może sądzić, że zapłacono więcej, niż faktycznie wpłynęło. Windykator może potrącać koszty, których wierzyciel nie rozumie. Albo dłużnik mógł zapłacić bezpośrednio, więc rozliczenie trzeba skorygować.

Dlaczego jest to ważne dla dłużnika?

§ 15 daje prawa przede wszystkim wierzycielowi. Ma jednak również praktyczne znaczenie dla dłużnika.

Gdy windykator musi prowadzić ewidencję tego, czego zażądano i co zapłacono, trudniej jest prowadzić sprawę przypadkowo. Windykator musi panować nad kwotami. To chroni także dłużnika przed błędami.

Jeśli jako dłużnik zapłacisz 2 000 kr, płatność musi zostać zarejestrowana. Jeśli zawrzesz ugodę ratalną, powinno to wynikać z akt sprawy. Jeśli zakwestionujesz roszczenie, wierzyciel powinien się o tym dowiedzieć. Porządne raportowanie sprawia, że sprawa nie „toczy się dalej” tak, jakbyś nigdy nie odpowiedział.

Wyobraź sobie, że kwestionujesz roszczenie, bo nigdy nie otrzymałeś towaru. Jeśli windykator nie poinformuje wierzyciela, wierzyciel może pomyśleć, że po prostu odmawiasz zapłaty. Wtedy sprawa może stać się bardziej konfliktowa, niż to konieczne. Dobry przepływ informacji może zapobiec niepotrzebnej eskalacji.

Dlatego § 15 wiąże się z dobrą praktyką windykacyjną (god inkassoskikk) z § 8. Windykator, który nie panuje nad sprawą, kwotami lub komunikacją, ryzykuje również działanie sprzeczne z dobrą praktyką windykacyjną.

Co się dzieje, jeśli windykator nie informuje wystarczająco dobrze?

Jeśli windykator nie informuje wierzyciela, może to stanowić naruszenie obowiązków windykatora. Może to prowadzić do strat finansowych, nieporozumień i błędnego dalszego dochodzenia należności (inndriving).

Dla wierzyciela słaba informacja może oznaczać, że nie podejmie właściwych decyzji. Być może sprawę należało wstrzymać, bo dłużnik miał zasadny sprzeciw (innsigelse). Być może sprawę należało szybciej skierować dalej. Być może wierzyciel powinien był przyjąć ugodę ratalną.

Dla dłużnika słaba informacja może oznaczać, że sprawa stanie się bardziej uciążliwa, niż to konieczne. Jeśli sprzeciwy, płatności lub ugody nie zostaną prawidłowo zarejestrowane, dłużnik może otrzymać błędne żądanie.

Jeśli błąd prowadzi do naruszenia dobrej praktyki windykacyjnej lub innych przepisów ustawy o windykacji, może to mieć również znaczenie dla kosztów windykacji (inkassokostnader). Dłużnik nie musi płacić kosztów windykacji powstałych w wyniku niezgodnego z prawem lub nierzetelnego dochodzenia należności.

Jeśli jesteś wierzycielem, przy przekazywaniu roszczenia do windykacji poproś o jasne informacje o statusie sprawy. Ustal, w jaki sposób będziesz otrzymywać aktualizacje. Zapytaj, czy dostaniesz dostęp cyfrowy, regularne raporty lub e-maile przy ważnych zdarzeniach.

Powinieneś też natychmiast zgłosić, jeśli dłużnik zapłaci bezpośrednio tobie. To samo dotyczy sytuacji, gdy dłużnik skontaktuje się z tobą ze sprzeciwem. Nie pozwól, by windykator prowadził sprawę dalej na błędnej podstawie.

Po zakończeniu sprawy przeczytaj zestawienie końcowe. Sprawdź, czy należność główna się zgadza. Sprawdź płatności. Sprawdź wynagrodzenie windykatora. Jeśli coś się nie zgadza, zapytaj od razu.

Jeśli jesteś dłużnikiem, zachowuj dowody wszystkich płatności. Jeśli płacisz bezpośrednio wierzycielowi, wyślij też kopię windykatorowi. W ten sposób unikniesz sytuacji, w której sprawa toczy się dalej tak, jakby płatności nigdy nie było.