§ 16. Windykator musi oddzielać pieniądze klientów od własnych pieniędzy
Gdy windykator (inkassator) otrzyma pieniądze od dłużnika (skyldner), musi je szybko przekazać wierzycielowi (fordringshaver). Windykator może zatrzymać swoje wynagrodzenie (vederlag). Pozostałe pieniądze muszą być przechowywane oddzielnie od własnych pieniędzy windykatora.
Tłumaczenie maszynowe z języka norweskiego. Obowiązuje tekst norweski. Przeczytaj oryginał po norwesku.Norsk English العربية Polski Українська
Tekst ustawy (tłumaczenie nieoficjalne)
Windykator powinien niezwłocznie wypłacić ściągnięte środki wierzycielowi. Windykator może zatrzymać kwotę odpowiadającą jego wynagrodzeniu.
Windykator ma obowiązek przechowywać ściągnięte środki oraz inne środki należące do klientów oddzielnie od środków własnych i środków, które nie należą do klientów.
Król w Radzie Państwa (Kongen) może wydać rozporządzenie (forskrift) w sprawie postępowania ze ściągniętymi środkami i innymi środkami należącymi do klientów oraz w sprawie prawa do odsetek od takich środków.
Co to oznacza?
§ 16 dotyczy pieniędzy. Nie tego, kto komu ile jest winien, ale tego, jak windykator ma postępować z pieniędzmi, które wpływają.
Gdy płacisz należność windykacyjną windykatorowi, pieniądze trafiają najpierw do windykatora. Ale nie muszą to być pieniądze windykatora. W dużej mierze należą one do wierzyciela, czyli tego, do kogo należy roszczenie. Windykator jest tylko pośrednikiem, który przyjmuje płatność i przekazuje ją dalej.
Dlatego ustawa mówi, że windykator ma wypłacić ściągnięte środki wierzycielowi „niezwłocznie”. Niezwłocznie oznacza tak szybko, jak to praktycznie możliwe. Windykator nie powinien niepotrzebnie długo trzymać pieniędzy. Pieniądze mają trafić do tego, komu się należą.
Jednocześnie windykator może zatrzymać swoje wynagrodzenie. Wynagrodzenie oznacza zapłatę za pracę i koszty, które należą się windykatorowi. Jeśli windykator ma z wierzycielem umowę, że określone koszty będą potrącane z wpłat, może zatrzymać kwotę, która im odpowiada.
Resztę trzeba przekazać dalej. Windykator nie może wykorzystywać tych pieniędzy jako własnej płynności finansowej. Nie mogą one iść na wynagrodzenia, czynsz, marketing ani inne koszty działalności. To są środki klientów. Środki klientów oznaczają pieniądze należące do klientów, a nie do samego windykatora.
Dlatego ustęp drugi mówi, że windykator musi przechowywać ściągnięte środki i inne środki klientów oddzielnie od środków własnych. Oznacza to, że pieniądze te muszą być oddzielone od pieniędzy windykatora. W praktyce często odbywa się to za pomocą osobnych kont klientów. Chodzi o to, aby było jasne, które pieniądze należą do klientów.
Chroni to zarówno wierzycieli, jak i dłużników. Wierzyciel ma mieć pewność, że wpłacone pieniądze rzeczywiście do niego dotrą. Dłużnik ma mieć pewność, że płatność zostanie zarejestrowana i właściwie wykorzystana. Jeśli windykator pomiesza pieniądze klientów z własnymi, może powstać poważny bałagan.
Dlaczego windykator musi oddzielać pieniądze?
Ponieważ to nie są pieniądze windykatora. Gdy dłużnik płaci, robi to, aby uregulować roszczenie. Windykator przyjmuje pieniądze w imieniu kogoś innego.
Jeśli windykator pomiesza te pieniądze z własnymi, trudno będzie ustalić, co do kogo należy. Może to być też niebezpieczne, jeśli windykator popadnie w kłopoty finansowe. Jeśli środki klientów są pomieszane z własnymi środkami obrotowymi, klienci mogą stracić pieniądze lub będą musieli poświęcić czas na udokumentowanie, że są ich właścicielami.
Prosty przykład: wyobraź sobie, że dajesz znajomemu 10 000 kr, które ma przekazać fachowcowi. Znajomy nie powinien wkładać tych pieniędzy do własnego portfela i tymczasowo wydawać ich na jedzenie, benzynę czy rachunki. Powinien trzymać je osobno i przekazać dalej. Windykator ma profesjonalną wersję tego samego obowiązku.
Dla firm windykacyjnych (inkassoselskap) jest to szczególnie ważne, bo mogą one obracać dużymi kwotami. Firma może otrzymywać tysiące płatności tygodniowo. Niektóre to płatności całościowe. Niektóre to płatności częściowe. Niektóre dotyczą należności głównej (hovedkrav). Niektóre dotyczą odsetek i opłat (gebyr). Bez rygorystycznych procedur błędy mogą pojawić się szybko.
Dlatego § 16 jest przepisem kontrolnym. Chodzi w nim o porządek, możliwość śledzenia i bezpieczeństwo. Musi być możliwe prześledzenie drogi pieniędzy od momentu zapłaty przez dłużnika, przez ich zarejestrowanie i rozdzielenie, aż do wypłaty.
Co w praktyce oznacza „niezwłocznie”?
„Niezwłocznie” nie musi oznaczać w tej samej minucie. Windykator musi mieć możliwość zarejestrowania płatności, sprawdzenia, której sprawy dotyczy, i obliczenia, co należy przekazać dalej. Oznacza to jednak, że windykator nie może zwlekać bez potrzeby.
Jeśli pieniądze zostały otrzymane i zarejestrowane, należy je przekazać dalej tak szybko, jak pozwalają na to procedury. Windykator nie może zatrzymywać pieniędzy, aby poprawić własną sytuację finansową. Nie może też czekać tygodniami bez powodu.
W praktyce windykator i wierzyciel mogą mieć umowy dotyczące okresów rozliczeniowych. Można na przykład uzgodnić rozliczenie cotygodniowe lub comiesięczne. Takie procedury muszą jednak być rzetelne. § 16 ustanawia podstawowy wymóg: ściągnięte środki mają trafić do wierzyciela bez zbędnej zwłoki.
Jeśli sprawa jest niejasna, może być potrzebne wyjaśnienie. Może dłużnik zapłacił złą kwotę. Może dłużnik wpisał błędny numer KID. Może dłużnik ma kilka spraw. Ale nawet wtedy windykator musi postępować z pieniędzmi w uporządkowany sposób.
Co się dzieje, jeśli windykator miesza pieniądze klientów z własnymi?
Wtedy może zrobić się poważnie. Przechowywanie środków klientów oddzielnie to podstawowy obowiązek. Jego naruszenie może mieć znaczenie dla nadzoru (tilsyn), licencji (bevilling), odpowiedzialności i zaufania.
Dla wierzyciela skutkiem może być to, że pieniądze, które powinny zostać wypłacone, zostaną wypłacone z opóźnieniem lub w najgorszym razie przepadną. Dla dłużnika może to oznaczać niepewność, czy płatność została rzeczywiście zarejestrowana i zaliczona na właściwą sprawę.
Jeśli jako dłużnik zapłaciłeś, najważniejsze jest to, abyś mógł udokumentować płatność. Jeśli zapłaciłeś właściwą kwotę na właściwe konto z właściwym numerem KID, nie powinieneś musieć płacić drugi raz dlatego, że windykator ma wewnętrzny bałagan. Zachowaj potwierdzenie i wyciąg z konta.
Jeśli jako wierzyciel nie otrzymujesz swoich pieniędzy, poproś o pisemne rozliczenie i wyjaśnienie. Powołaj się na to, że zgodnie z § 16 ściągnięte środki mają być wypłacane niezwłocznie. Poproś o datę otrzymania płatności, kwotę, potrącenia i planowaną wypłatę.
19
Przykłady
Sara jest winna 6 400 kr klubowi fitness. Należność przekazano do windykacji (inkasso). Sara płaci całą kwotę firmie windykacyjnej (inkassobyrå), podając właściwy numer KID. Firma windykacyjna rejestruje płatność. Część kwoty dotyczy należności głównej wobec klubu fitness, część odsetek, a część kosztów windykacji (inkassokostnader). Firma windykacyjna może zatrzymać kwotę, która należy się jej jako wynagrodzenie. Resztę musi przekazać klubowi fitness. Jeśli firma windykacyjna trzyma pieniądze na koncie klientów przez kilka dni, dopóki trwa rozliczenie, może to być w porządku. Nie może jednak wykorzystać płatności Sary na pokrycie własnych rachunków. Pieniądze muszą być traktowane jako środki klientów. W efekcie Sara zamyka sprawę, klub fitness otrzymuje to, co mu się należy, a firma windykacyjna otrzymuje uzgodnione wynagrodzenie.
Petter prowadzi małą firmę elektryczną. Klient jest mu winien 18 000 kr. Petter przekazuje sprawę do windykacji. Klient płaci całą należność firmie windykacyjnej. Petter oczekuje, że pieniądze szybko do niego trafią. Firma windykacyjna może potrącić swoje wynagrodzenie, ale resztę musi wypłacić Petterowi. Jeśli tego nie zrobi, Petter powinien poprosić o pisemne zestawienie rozliczenia. Jeśli firma windykacyjna twierdzi, że pieniądze „na razie są u nas”, bez dobrego wyjaśnienia, jest to sygnał ostrzegawczy. § 16 mówi, że ściągnięte środki mają być wypłacane niezwłocznie. Petter ma prawo do uporządkowanego rozliczenia i przejrzystego zestawienia.
Częste błędy
- Przekonanie, że wszystkie wpływające pieniądze należą do windykatora
- Zbyt długie zwlekanie wierzyciela z upomnieniem się o rozliczenie
- Niesprawdzanie, czy wpłaty zostały rzeczywiście przekazane dalej
- Mylenie płatności bezpośrednio do wierzyciela z płatnościami do windykatora
- Zapominanie, że wynagrodzenie windykatora może zostać potrącone przed wypłatą
Co powinieneś zrobić?
Jeśli jesteś dłużnikiem, zawsze płać z właściwym numerem KID lub wyraźnym tytułem przelewu. Wtedy łatwiej przypisać płatność do właściwej sprawy. Zachowaj potwierdzenie. Nie zakładaj, że „jakoś to się ułoży”, jeśli wpisałeś błędny tytuł przelewu.
Jeśli zapłaciłeś, a nadal otrzymujesz żądania zapłaty, wyślij dokumentację windykatorowi. Napisz krótko: „Zapłaciłem należność 12 marca. W załączeniu potwierdzenie. Proszę o potwierdzenie, że sprawa jest zamknięta.”
Jeśli jesteś wierzycielem, uzgodnij z windykatorem jasne zasady rozliczeń. Zapytaj, jak często wypłacane są ściągnięte środki. Zapytaj, w jaki sposób potrącane jest wynagrodzenie. Zapytaj, jak otrzymasz raporty z rozliczeń.
Gdy otrzymasz rozliczenie, sprawdź liczby. Zobacz, czego żądano od dłużnika, ile zapłacił, co potrącił windykator i ile wypłacono tobie. Wiąże się to ściśle z § 15 o pisemnym zestawieniu przy zakończeniu zlecenia.