§ 41. Gdy osoba trzecia ma prawa do rzeczy

Jeśli okaże się, że ktoś inny ma prawa do rzeczy — na przykład zastaw (pant), prawo własności albo prawo patentowe, które ogranicza sposób, w jaki możesz jej używać — jest to „wada prawna” (rettsmangel). Przysługują Ci te same roszczenia co przy innych wadach (mangel). Reklamację (reklamasjon) musisz złożyć w rozsądnym terminie, ale termin dwuletni nie obowiązuje. Zawsze możesz żądać odszkodowania (erstatning) za szkodę, której nie mogłeś przewidzieć.

Kjøpsloven (ustawa o sprzedaży towarów)·LOV-1988-05-13-27

Tłumaczenie maszynowe z języka norweskiego. Obowiązuje tekst norweski. Przeczytaj oryginał po norwesku.Norsk English العربية Polski Українська

Tekst ustawy (tłumaczenie nieoficjalne)

(1) Jeżeli osoba trzecia ma prawo własności, prawo zastawu lub inne prawo do rzeczy (wada prawna), przepisy o wadach stosuje się odpowiednio, chyba że z umowy wynika, że kupujący (kjøper) ma przejąć rzecz z ograniczeniem wynikającym z prawa osoby trzeciej. Dwuletni termin reklamacji z § 32 (2) nie ma jednak zastosowania.

(2) Kupujący może w każdym przypadku żądać odszkodowania za szkodę wynikłą z wady prawnej, która istniała w chwili zakupu i o której nie wiedział ani nie powinien był wiedzieć.

(3) Jeżeli osoba trzecia twierdzi, że ma prawo do rzeczy, a jest to kwestionowane, przepisy ustępu pierwszego i drugiego stosuje się odpowiednio, gdy roszczenie nie jest oczywiście bezpodstawne.

(4) Do roszczeń osób trzecich opartych na prawach własności intelektualnej przepisy ustępu pierwszego stosuje się odpowiednio.

Źródło: Lovdata — Kjøpsloven (ustawa o sprzedaży towarów) § 41

Co to oznacza?

Kupiłeś rzecz i sądzisz, że jest wolna od obciążeń i należy do Ciebie. Potem okazuje się, że ktoś inny ma do niej roszczenie. To jest „wada prawna” — nie usterka samej rzeczy, lecz obciążenie prawne, o którym nie wiedziałeś.

Trzy typowe przykłady:

Zasada ogólna (ustęp pierwszy): Te same roszczenia co przy innych wadach — usunięcie wady (retting), wymiana na nową rzecz (omlevering), obniżka ceny (prisavslag), odstąpienie od umowy (heving), odszkodowanie. Wyjątek: jeśli uzgodniliście, że przejmiesz rzecz z ograniczeniem wynikającym z prawa osoby trzeciej (typowo: wiedziałeś o zastawie i zapłaciłeś mniej).

Brak terminu dwuletniego: Bezwzględny termin dwuletni z § 32 (2) nie dotyczy wad prawnych. Uzasadnienie: wada prawna może pozostawać ukryta przez dziesięciolecia.

Zawsze masz prawo do odszkodowania (ustęp drugi) za szkodę wynikłą z wady prawnej, która istniała w chwili zakupu i o której nie wiedziałeś ani nie powinieneś był wiedzieć. To silniejsza ochrona niż przy zwykłym odszkodowaniu — nie musisz wykazywać niedbalstwa sprzedającego (selger).

Sporne roszczenie (ustęp trzeci): Jeśli osoba trzecia twierdzi, że ma prawo, a jest to kwestionowane, przepisy stosuje się, „gdy roszczenie nie jest oczywiście bezpodstawne”. Nie musisz więc czekać na prawomocny wyrok — wystarczy, że roszczenie jest realne.

Prawa własności intelektualnej (ustęp czwarty): Patent, znak towarowy, prawo autorskie — obowiązują te same zasady.

Przykłady

Petter kupuje używany samochód za 95 000 kr od Larsa. Trzy miesiące później dostaje list z banku: na samochodzie jest wpisany zastaw na 40 000 kr z czasów, gdy właścicielem był Lars. Zastaw jest nadal aktywny, ponieważ Lars nie spłacił długu. To wada prawna w rozumieniu § 41. Petter może żądać, aby Lars uregulował sprawę zastawu, obniżki ceny odpowiadającej utracie wartości, odstąpienia od umowy, jeśli zastaw jest istotny, albo odszkodowania. Termin dwuletni z § 32 nie obowiązuje.

Anne kupuje używany aparat fotograficzny od Toma za 18 000 kr. Trzy tygodnie później przychodzi policja i mówi, że aparat jest kradziony — właściciel żąda jego zwrotu. Tom nie miał prawa własności, które mógłby przenieść. To wada prawna w rozumieniu § 41 (1). Anne traci aparat i może żądać od Toma pełnego odszkodowania na podstawie § 41 (2): zwrotu pieniędzy oraz ewentualnej szkody bezpośredniej (direkte tap).

Marius prowadzi mały sklep z elektroniką i importuje specjalistyczny produkt z Azji. Sprzedaje kilka sztuk, zanim otrzymuje roszczenie od właściciela patentu: produkt narusza patent europejski. Zgodnie z § 41 (4) jest to wada prawna — nawet jeśli sama rzecz jest bez zarzutu. Marius może żądać od swojego dostawcy wymiany na nową rzecz, obniżki ceny, odstąpienia od umowy lub odszkodowania.

Częste błędy

  1. Mylenie wady prawnej ze zwykłą wadą — terminy są różne
  2. Przekonanie, że termin dwuletni dotyczy także wad prawnych — nie dotyczy
  3. Jako kupujący: niesprawdzenie przed zakupem, czy na samochodzie jest zastaw — możesz tego sam uniknąć
  4. Jako sprzedający: niepoinformowanie o istniejących obciążeniach

Co powinieneś zrobić?

Jako kupujący:

Jako sprzedający:

Często zadawane pytania

Czym różni się wada prawna od zwykłej wady?
Zwykła wada = coś jest nie tak z samą rzeczą. Wada prawna = coś jest nie tak z prawami do rzeczy. Zasady są podobne, ale terminy i ciężar dowodu (bevisbyrde) nieco się różnią.
Czy muszę sprawdzać zastaw na wszystkim, co kupuję?
Przy drogich rzeczach, takich jak samochód, łódź czy skuter śnieżny — zdecydowanie tak. Przy mniejszych zakupach zwykle się to nie opłaca.
Powiązane przepisy
Wszystkie §§ ustawy o sprzedaży towarów →
Pytania dotyczące tego przepisu
Narzędzia