§ 81. Zakup wierzytelności oprocentowanej
Gdy kupujesz wierzytelność oprocentowaną (pożyczkę, obligację), otrzymujesz wraz z nią odsetki, które narosły, ale nie stały się jeszcze wymagalne w chwili dostawy (levering). Wartość tych odsetek musisz zapłacić dodatkowo, oprócz ceny zakupu (kjøpesum) — chyba że wierzytelność została sprzedana jako „niepewna” (istnieją wątpliwości, czy w ogóle zostanie spłacona).
Tłumaczenie maszynowe z języka norweskiego. Obowiązuje tekst norweski. Przeczytaj oryginał po norwesku.Norsk English العربية Polski Українська
Tekst ustawy (tłumaczenie nieoficjalne)
Zakup wierzytelności oprocentowanej obejmuje odsetki, które narosły, ale nie stały się wymagalne w uzgodnionym terminie dostawy (leveringstid). Równowartość takich odsetek należy zapłacić dodatkowo, oprócz ceny zakupu, jeżeli wierzytelność nie została sprzedana jako niepewna.
Co to oznacza?
Wierzytelność oprocentowana — pożyczka, obligacja — na bieżąco przynosi odsetki. Gdy wierzytelność zostaje sprzedana, pojawia się pytanie: kto ma otrzymać odsetki, które już narosły, ale nie zostały jeszcze wypłacone?
Zasada ogólna: Odsetki, które narosły (zgromadziły się), ale nie stały się wymagalne (nie zostały jeszcze wypłacone) w chwili dostawy, przechodzą wraz z zakupem. Jako nowy właściciel otrzymujesz te odsetki, gdy później staną się wymagalne.
Musisz zrekompensować to sprzedającemu (selger): Wartość tych odsetek płacisz dodatkowo, oprócz ceny zakupu. Nie dostajesz ich za darmo — płacisz z góry za odsetki, które dopiero wpłyną.
Logika jest taka: sprzedającemu należy się ta część odsetek, która została „wypracowana” w okresie, gdy był właścicielem. Tobie należy się to, co narośnie po tym, jak wierzytelność stanie się Twoja. Ponieważ odsetki są wypłacane jednorazowo w terminach płatności, przy przeniesieniu trzeba dokonać rozliczenia.
Wyjątek — wierzytelność niepewna: Jeżeli wierzytelność została sprzedana jako „niepewna” — istnieją wątpliwości, czy w ogóle zostanie spłacona — ta rekompensata nie obowiązuje. Wtedy przejmujesz ryzyko (risiko) za całą wierzytelność, a wartość narosłych odsetek jest już uwzględniona w cenie.
Przykłady
Petter kupuje obligację o wartości 500 000 kr oprocentowaną na 4 %, z terminem płatności odsetek każdego 1 stycznia. Kupuje ją 1 lipca. Narosłe odsetki od 1 stycznia do 1 lipca (6 miesięcy): 500 000 × 0,04 × 0,5 = 10 000 kr. Zgodnie z § 81 Petter musi zapłacić 500 000 kr (sama kwota pożyczki) + 10 000 kr (narosłe odsetki jako dopłata). Razem: 510 000 kr. Gdy odsetki staną się wymagalne 1 stycznia następnego roku, Petter otrzyma całą płatność odsetkową w wysokości 20 000 kr — w tym 10 000 kr jako „zwrot” tego, co zapłacił z góry.
Anne kupuje prywatną wierzytelność o wartości 200 000 kr od dłużnika, który źle spłaca swoje zobowiązania. Kupuje ją za 80 000 kr (z dużym rabatem, bo nie wiadomo, czy odzyska pieniądze). Narosło 5 000 kr niezapłaconych odsetek. Na podstawie wyjątku z § 81 Anne nie musi dopłacać za odsetki. Wierzytelność została sprzedana jako niepewna. Jeśli uda jej się ją ściągnąć, otrzyma zarówno kwotę główną, jak i odsetki — ale to ona ponosi ryzyko.
Częste błędy
- Zapominanie o rozliczeniu narosłych odsetek przy przeniesieniu pożyczek/obligacji
- Mylenie odsetek narosłych z odsetkami wymagalnymi
- Jako kupujący (kjøper) wierzytelności niepewnej: przekonanie, że musisz dopłacić za odsetki — nie musisz
Co powinieneś zrobić?
- Oblicz narosłe odsetki przy przeniesieniu
- Uzgodnij wprost, czy chodzi o wierzytelność „zwykłą”, czy „niepewną”
- Ustal jasną datę dostawy — to ona jest punktem odniesienia