§ 18. Upadłość, postępowanie układowe i podział spadku przerywają bieg przedawnienia

§ 18 dotyczy tego, co dzieje się z przedawnieniem, gdy dłużnik jest objęty formalnym postępowaniem dotyczącym jego finansów. Może to być upadłość. Może to być postępowanie układowe. Może to być sądowy podział spadku. Może to być także układ w sprawie spłaty długów.

Upadłość oznacza, że dłużnik nie jest w stanie spłacić swoich długów, a jego majątek jest rozliczany według przepisów o upadłości. Postępowanie układowe to procedura, w której dłużnik próbuje dojść do porozumienia z wierzycielami (kreditorer). Sądowy podział spadku oznacza, że majątek, często masa spadkowa (dødsbo), jest rozliczany z udziałem organów publicznych. Układ w sprawie spłaty długów to rozwiązanie dla osób prywatnych z poważnymi problemami z zadłużeniem.

Gdy takie postępowanie się rozpoczyna, wierzyciele muszą zgłosić swoje roszczenia. Jeśli masz roszczenie wobec dłużnika, nie możesz po prostu czekać. Musisz zgłosić roszczenie w postępowaniu lub do właściwego organu. § 18 stanowi, że może to przerwać bieg przedawnienia.

Ustęp pierwszy dotyczy sytuacji, gdy sam składasz wniosek o ogłoszenie upadłości lub o sądowy podział spadku. Jeśli jako wierzyciel złożysz wniosek o ogłoszenie upadłości, bieg przedawnienia Twojego roszczenia zostaje przerwany. To samo dotyczy wniosku o sądowy podział spadku. To logiczne. Podjąłeś wyraźny, formalny krok w celu dochodzenia roszczenia.

Ustęp drugi dotyczy sytuacji, gdy postępowanie już trwa. Jeśli wobec majątku dłużnika toczy się postępowanie upadłościowe, układowe lub sądowy podział spadku, bieg przedawnienia zostaje przerwany, gdy zgłosisz roszczenie. Zgłoszenie roszczenia oznacza zgłoszenie go w postępowaniu. W sprawach o układ w sprawie spłaty długów zgłoszenie może być kierowane do komornika.

Najważniejsze w ustępie drugim jest ostatnie zdanie. Jeśli zgłosisz roszczenie w terminie zgłaszania wierzytelności, bieg przedawnienia uważa się za przerwany od dnia, w którym wszczęto postępowanie upadłościowe, postępowanie układowe, postępowanie w sprawie układu w sprawie spłaty długów lub sądowy podział spadku. Może to mieć bardzo duże znaczenie. Przerwanie nie następuje więc dopiero od dnia, w którym wysłałeś zgłoszenie. Jeśli zgłosisz roszczenie w terminie, przerwanie może działać wstecz od dnia wszczęcia postępowania.

Ustęp trzeci stanowi, że przerwanie biegu przedawnienia działa także wobec dłużnika i spadkobierców (arvinger). Oznacza to, że przerwanie nie dotyczy wyłącznie samego postępowania. Może mieć także znaczenie w relacji z samą osobą i jej spadkobiercami, jeśli sprawa stanie się później aktualna w tym zakresie.

Co musisz zrobić, jeśli dłużnik ogłosi upadłość?

Musisz zgłosić roszczenie w terminie. Masa upadłości (konkursbo) często wysyła informację o terminie zgłaszania wierzytelności. Może on też zostać ogłoszony publicznie. Przeczytaj dokładnie list lub ogłoszenie. Znajdziesz tam informację, gdzie wysłać roszczenie, jaki termin obowiązuje i jakie dokumenty należy dołączyć.

Jeśli nie zgłosisz roszczenia, możesz stracić możliwość zaspokojenia z masy. Możesz też mieć problemy z przedawnieniem. § 18 chroni Cię, gdy prawidłowo zgłosisz roszczenie, ale nie pomoże, jeśli jedynie wiesz o upadłości i nic nie robisz.

Roszczenie należy zgłosić na piśmie. Podaj kwotę. Napisz, na czym opiera się roszczenie. Dołącz dokumenty. Może to być faktura (faktura), umowa pożyczki (låneavtale), wyrok (dom), wyrok rady pojednawczej (forliksrådsdom), wyciąg z konta, umowa kupna lub inna dokumentacja. Jeśli od roszczenia należą się odsetki (renter), pokaż, jak je obliczono.

Poproś także o potwierdzenie odbioru. Jeśli później pojawi się spór o termin, będziesz potrzebować dowodu, że roszczenie zgłoszono na czas. Nie ograniczaj się więc do ustnej informacji. Nie polegaj na tym, że syndyk (bostyrer) „na pewno zna sprawę”. Roszczenie musi zostać zgłoszone.

Jeśli zgłosisz roszczenie w terminie zgłaszania wierzytelności, zyskujesz ważną korzyść. Bieg przedawnienia uważa się za przerwany od dnia ogłoszenia upadłości. Może to uratować roszczenia, które w innym wypadku były bliskie przedawnienia.

Co, jeśli sam złożysz wniosek o ogłoszenie upadłości?

Jeśli jako wierzyciel złożysz wniosek o ogłoszenie upadłości, bieg przedawnienia Twojego roszczenia zostaje przerwany na podstawie ustępu pierwszego. Oznacza to, że wniosek o ogłoszenie upadłości jest krokiem przerywającym bieg terminu.

Wniosek o ogłoszenie upadłości to jednak poważny krok. To nie jest zwykły monit (purring). Musisz mieć podstawę, by złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości. Dłużnik musi być niewypłacalny, czyli niezdolny do spłacania długów w miarę ich wymagalności, a problemy z płatnościami nie mogą być jedynie przejściowe. W praktyce upadłość stosuje się często wtedy, gdy dłużnik nie płaci, a zwykłe ściąganie należności nie przynosi skutku.

Nie składaj wniosku o ogłoszenie upadłości tylko po to, by „nastraszyć” dłużnika. Jeśli jednak warunki są spełnione, może to być zarówno sposób dochodzenia roszczenia, jak i sposób na przerwanie biegu przedawnienia.

Jeśli wniosek o ogłoszenie upadłości nie zostanie uwzględniony, sprawdź § 22. Zawiera on przepisy o dodatkowym terminie (tilleggsfrist), gdy wniosek o ogłoszenie upadłości nie przyniesie skutku. Możesz mieć 1 rok od rozstrzygnięcia, ale nie czekaj, nie sprawdziwszy tego.

Co oznacza sądowy podział spadku?

Sądowy podział spadku oznacza, że majątek jest rozliczany przez sąd lub z udziałem organów publicznych, zamiast aby spadkobiercy załatwiali wszystko prywatnie. Może to dotyczyć masy spadkowej, wspólności majątkowej po małżeństwie lub innych rozliczeń majątku. W § 18 ustawy o przedawnieniu chodzi o to, że roszczenia wobec majątku należy zgłosić w tym postępowaniu.

Jeśli masz roszczenie wobec osoby, która zmarła, a jej spadek jest dzielony w trybie sądowym, musisz przestrzegać zasad zgłaszania roszczeń. Jeśli zgłosisz roszczenie w terminie, bieg przedawnienia może zostać przerwany na podstawie § 18. Może to mieć decydujące znaczenie, jeśli roszczenie jest stare.

Sądowy podział spadku należy też rozpatrywać łącznie z publicznym wezwaniem wierzycieli (proklama) na podstawie § 13. Publiczne wezwanie wierzycieli to oficjalne wezwanie wierzycieli do zgłaszania roszczeń. Jeśli zostało ogłoszone, musisz dotrzymać wskazanego w nim terminu zgłaszania wierzytelności. W przypadku sądowego podziału spadku § 13 odsyła dalej do § 18, § 21 i § 22.

Może się to wydawać techniczne, ale rada jest prosta: gdy majątek jest rozliczany w postępowaniu publicznym, zgłoś roszczenie na piśmie właściwemu adresatowi w terminie.

Co oznacza układ w sprawie spłaty długów?

Układ w sprawie spłaty długów to rozwiązanie dla osób prywatnych z poważnymi problemami z zadłużeniem. Sprawę prowadzi komornik i sąd. Jeśli dłużnik uzyska układ w sprawie spłaty długów, wierzyciele muszą zgłosić swoje roszczenia.

Zgodnie z § 18 bieg przedawnienia zostaje przerwany, gdy zgłosisz wierzytelność komornikowi w sprawie o układ w sprawie spłaty długów. Jeśli zgłosisz roszczenie w terminie zgłaszania wierzytelności, bieg przedawnienia uważa się za przerwany od dnia wszczęcia postępowania układowego na podstawie ustawy o układach w sprawie spłaty długów.

Jest to ważne, ponieważ sprawy o układ w sprawie spłaty długów mogą trwać długo. Nie chcesz, aby roszczenie przedawniło się w trakcie postępowania. Musisz jednak zgłosić roszczenie. Jeśli tego nie zrobisz, układ w sprawie spłaty długów może mieć poważne skutki dla Twojego roszczenia.

Co się stanie, jeśli popełnisz błąd?

Jeśli nie zgłosisz roszczenia w postępowaniu upadłościowym lub w ramach układu w sprawie spłaty długów, możesz zostać bez zaspokojenia. Możesz też stracić przerwanie biegu przedawnienia (fristavbrudd), które mógłbyś uzyskać na podstawie § 18.

Jeśli zgłosisz roszczenie za późno, sytuacja może stać się bardziej niepewna. Roszczenie może zostać odrzucone jako zgłoszone po terminie. Skutki dla przedawnienia mogą też być mniej korzystne niż w przypadku zgłoszenia w terminie.

Jeśli postępowanie upadłościowe lub podział spadku zakończy się bez zapłaty roszczenia, nie oznacza to, że sprawa przedawnienia jest zamknięta. Wtedy musisz sprawdzić przepisy o nowym terminie w § 21 i o dodatkowym terminie w § 22. Wiele osób traci orientację po zakończeniu postępowania. Może to drogo kosztować.

Gdy otrzymasz zawiadomienie o upadłości, układzie w sprawie spłaty długów lub podziale spadku, od razu ustal termin zgłaszania wierzytelności. Zapisz go w kalendarzu. Zgłoś roszczenie na piśmie z odpowiednim wyprzedzeniem.

Opisz roszczenie jasno. Podaj kwotę, podstawę, odsetki i dokumenty. Wyślij je do właściwego adresata. Poproś o potwierdzenie odbioru.

Gdy sprawa się zakończy, poproś o informację o wyniku. Czy uzyskałeś zaspokojenie? Czy roszczenie zostało uznane? Czy zostało odrzucone? Kiedy sprawa się zakończyła? Te odpowiedzi są potrzebne do obliczenia dalszych terminów.